more_horiz

Traktat Ryski. Sukces czy porażka?

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2017 22:00
W Pałacu Czarnogłowców w Rydze, 18 marca 1921 roku, podpisano traktat, kończący wojnę polsko-bolszewicką z lat 1919-1920. Ustalał on przebieg granicy między państwami oraz regulował inne, sporne kwestie. O znaczeniu traktatu ryskiego mówił w audycji Historia na Dziś dr Patryk Pleskot z Instytutu Pamięci Narodowej.
Audio
  • 06.03.2017 Dr Patryk Pleskot (IPN) o traktacie ryskim z 1921
Podpisanie traktatu. Z lewej: Leonid Obolenski i Adolf Joffe, z prawej: Jan Dąbski
Podpisanie traktatu. Z lewej: Leonid Obolenski i Adolf Joffe, z prawej: Jan DąbskiFoto: wikipedia.com

Granica polsko-sowiecka, ustalona w traktacie, przebiegała podobnie do linii II rozbioru z 1793. Polska uzyskała dodatkowo na wschodzie część Wołynia i Polesia.

Jak wyjaśniał gość, traktat już w tamtej epoce wzbudzał pochwały i krytykę, co wiązało się z grą polityczną, między obozami narodowo-prawicowym i piłsudczykowskim. – Dla tych drugich to była porażka, co wynikało z koncepcji federalistycznej Piłsudskiego. Olbrzymim błędem było niewłączenie w tę grę Ukraińców czy Białorusinów, którzy mieli oddzielać Polskę od Rosji sowieckiej – tłumaczył.

Z kolei endecja argumentowała, iż przy włączeniu kolejnych ziem wschodnich okaże się, że w Rzeczypospolitej Polacy stanowić będą mniejszość. – Już wtedy 1/3 mieszkańców ziem polskich była mniejszościami. Czerpanie kolejnych połaci ziem mogło być nie do przetrawienia dla państwowości polskiej – wyjaśniał Pleskot.

Zdaniem gościa, traktat ryski był wypadkową między federalistyczną wizją Piłsudskiego, a ciasnym rozumieniem etnicznej Polski przez niektórych dyplomatów. Wskazywał, że po latach wojen, dokument ten był jednak i tak wystarczająco atrakcyjny. – 1921 rok kończył nieustanne pasmo walk. Żołnierze byli wyczerpani, wyczekiwano pokoju. Państwo chciało normalnie funkcjonować – podsumował.

Więcej w nagraniu.

Gospodarzem programu był Tadeusz Płużański

Polskie Radio 24/ip

Historia na dziś w Polskim Radiu 24

___________________

Data emisji: 06.03.2017

Godzina emisji: 21:33


 

Zobacz także

Zobacz także