Nawrocki chce nowej konstytucji. Kwaśniewski: dziś nie widzę żadnej szansy

Prezydent Karol Nawrocki chce doprowadzić do zmiany Konstytucji. Przygotowaniem projektu nowej ustawy zasadniczej ma się zająć specjalna rada. Obecnie obowiązująca ustawa zasadnicza została podpisana przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego w 1997 roku. Były prezydent w rozmowie z Polskim Radiem 24 podkreślił, że polskie społeczeństwo mocno się spolaryzowało przez lata, dlatego stworzenie nowej ustawy zasadniczej byłoby niemożliwe.

Aleksander Kwaśniewski zauważył, że konstytucja z 1997 roku, w przyszłym roku będzie miała 30 lat i jest pierwszą konstytucją zaakceptowaną w referendum ogólnonarodowym. Przypomniał też, że "historia konstytucyjna Rzeczypospolitej jest raczej tragiczna". - Konstytucja 3 Maja, którą słusznie celebrujemy, ona w gruncie rzeczy nie weszła w życie - wskazał i dodał, że po jej wprowadzeniu nastąpiły rozbiory, a Polska zniknęła z mapy. - Natomiast przeżyła jako legenda, przeżyła jako zapis intencji demokratycznych, patriotycznych, postępowych - podkreślił. 

Posłuchaj

Aleksander Kwaśniewski gościem Ewy Wasążnik (Temat dnia) 30:44

Dodaj do playlisty

Dodaj do playlisty

Moment konstytucyjny

Wspominając uchwalenie konstytucji w 1997 roku, były prezydent mówił, że choć Polska na drogę zmian ustrojowych weszła w 1989 roku, to w pierwszym demokratycznie wybranym parlamencie, ze względu na duże rozdrobnienie, nie było możliwości zmiany ustawy zasadniczej. Wskazał, że powstała pierwsza komisja konstytucyjna, której przewodniczącym został Bronisław Geremek. - Prowadził taką beznadziejną walkę, żeby coś z tego wyszło, ale wyjść nie mogło, bo było za dużo ugrupowań, za dużo projektów i nie było żadnej szansy na większość konstytucyjną - opisał.

Kwaśniewski mówił, że tzw. moment konstytucyjny nastąpił w 1993 roku. - To jest wydarzenie niezwykle rzadkie w historii państw, że jest szansa uzyskać 2/3 poparcia dla jednego projektu - podkreślił. Przypomniał, że było to możliwe m.in. dzięki konfliktowi sił prawicowych. -  Nie dogadali się i wszyscy poszli osobno. Wszystkie partie prawicowe nie przekroczyły 5 proc. - wyjaśnił. - Była ta obawa, że w związku z tym, że prawicy w parlamencie nie ma, legitymizacja tej konstytucji będzie podważana - przyznał. 

- Ja bardzo chciałem zostać przewodniczącym Komisji konstytucyjnej, bo właśnie czułem, że to jest ten moment, że to jest ta chwila, w której możemy to zrobić, a Polska tego niezbędnie potrzebuje - powiedział gość Polskiego Radia 24. Tłumaczył, że aby legitymizacja nie była podważana, do prac zostały przyjęte wszystkie zgłoszone do tej pory, czyli także w poprzedniej kadencji, projekty konstytucji. Podkreślił, że nie parlament nie miał takiego obowiązku, bo obowiązuje zasada dyskontynuacji. - Doprowadziliśmy do tego, że strona tzw. społeczna, czyli głównie związek zawodowy Solidarność, mógł przedłożyć swój projekt - zaznaczył. Dodał, że stanowisko przewodniczącego komisji opuścił po zwycięstwie w wyborach prezydenckich w 1995 roku. 

"Istniał jeszcze duch porozumienia"

Pytany o ewentualną nowelizację konstytucji lub napisanie jej od nowa, stanowczo stwierdził, że sobie tego nie wyobraża. - Coś takiego dzisiaj jest, niestety, niemożliwe - ocenił. - Myśmy pracowali w innych jeszcze może nie tyle warunkach, co w innym duchu - dodał i wskazał, że ciągle istniał duch porozumienia między zwaśnionymi stronami. - On przede wszystkim doprowadził do tego, że doszło do obrad Okrągłego Stołu i zakończyliśmy te obrady konkluzjami, że mogły się odbyć wybory czerwcowe w 1989 roku - wskazał. Zaznaczył, że tego ducha porozumienia skorzystał też wcześniej plan Balcerowicza. - Wielka, głęboka zmiana polskiej gospodarki, bardzo trudna, dla wielu bolesna, ale jak się okazało skuteczna. Dzisiaj mówimy o 20. gospodarce świata - zauważył.

- Nieszczęściem polskiej sceny być może jest to, że główne wiodące siły wywodzą się z tego samego nurtu - analizował Kwaśniewski. Zwrócił uwagę, że z pokolenia na pokolenie przenoszone są podziały jeszcze z lat 80. z Solidarności. - Być może ten spór w rodzinie, jak każdy spór w rodzinie, jest trudniejszy do rozwiązania aniżeli takie spory, powiedzmy sąsiedzkie czy ludzi, którzy jednak przychodzą z innych stron - dodał. - Dziś nie widzę żadnej szansy - powiedział o ewentualnym porozumieniu ws. konstytucji. 

Kościół i prezydent

- Myśmy nie dość, że bardzo się spolaryzowali, podzielili, to też straciliśmy instytucje, które mogłyby pomóc w poszukiwaniu takiego porozumienia, bo wcześniej taką instytucją historyczną był Kościół - powiedział były prezydent. - Kościół, w związku ze swoim politycznym zaangażowaniem, dzisiaj takiej roli odegrać nie może - ocenił. Podkreślił, że taką rolę instytucjonalnie powinien odgrywać prezydent i "to jest zapisane w konstytucji właśnie z 1997 roku". 

Ocenił, że już Andrzej Duda nie ułatwiał szukania kompromisu. - No a prezydent Nawrocki wręcz definiuje się jako główny wróg, rządu, Koalicji Demokratycznej. To jakim on może być tu arbitrem, czy jakim może być tutaj moderatorem? - postawił pytanie Aleksander Kwaśniewski.

• Dyskusja o nowej konstytucji. Lewica mówi prezydentowi "nie"
• Nawrocki chce nowej konstytucji. Tusk komentuje ruch prezydenta
• Karol Nawrocki powołał Radę Nowej Konstytucji. Przyłębska i Legutko wśród członków

Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Ewa Wasążnik
Opracowanie: Filip Ciszewski