more_horiz

Bitwa Warszawska. Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego: to była złożona, obejmująca wielki obszar operacja

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2022 15:11
- Bitwa Warszawska została niejako na nas wymuszona, ale rozstrzygnięta na naszą korzyść poprzez bardzo trafne spostrzeżenia dotyczące sytuacji i okazji, które się pojawiły, oraz nasze, ukierunkowane celowo, działania - mówił w Polskim Radiu 24 Paweł Żurkowski, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego. Gościem Adriana Klarenbacha był również prof. Janusz Odziemkowski, historyk (UKSW).
Rekonstrukcja Bitwy Warszawskiej
Rekonstrukcja Bitwy Warszawskiej Foto: Robert Bartosewicz / Polskie Radio

Bitwa Warszawska zwana też "Cudem nad Wisłą" toczyła się w dniach od 13 do 25 sierpnia 1920 roku. Decydujące dla wyniku całego starcia walki pod Ossowem i Radzyminem trwały pomiędzy 13 a 16 sierpnia i zakończyły się dla Polaków zwycięstwem - wojska bolszewickiej Rosji zostały zmuszone do ucieczki i ostatecznie pokonane. 

"Bardzo rozległy obszar i bardzo skomplikowane wydarzenie"

Paweł Żurkowski przypominał, że działania wojenne ciągnęły się na kilkusetkilometrowym froncie. - W ramach całego manewru obronnego, a potem kontrataku mamy działania właśnie bezpośrednio na przedmościu warszawskim, to jest właśnie bitwa duża bitwa o Radzymin z kulminacyjnym punktem w Ossowie, ale są to również działania na północ, prawie pod granicą Prus Wschodnich oraz na południe, aż do Wieprza, z którego wyszło kontruderzenie. Bitwa Warszawska jest to bardzo rozległy obszar i bardzo skomplikowane wydarzenie - zaznaczył.

Gość audycji zwracał uwagę, że przez wiele lat o Bitwie Warszawskiej nie można było mówić. - Tak naprawdę historia wojny polsko-bolszewickiej, jej przebiegu, przechodzenia od ofensywy do defensywy, odwrotu, kontrataku i wreszcie zwycięskiego zakończenia, generalnie nie była znana. Potem gwałtownie wprowadziliśmy ją do świadomości społecznej i historycznej i tak naprawdę zaistniała ona jako pewne hasła. Dopiero potem rozpoczęło się głębsze badanie i przywracanie tej wiedzy na gruncie historycznym, a nie tylko ogólnym, świadomości społecznej - dodał.

- Przeciętny Kowalski, słysząc Bitwa Warszawska, lokalizuje ją w najbliższych okolicach Warszawy, szczególnie że z tymi miejscami wiązały się pewne wydarzenia. Pewnego rodzaju symbolem, który jest przywracany, jest poległy pod Ossowem ochotnik, kapelan pułku ochotniczego ksiądz Ignacy Skorupka. Idąc tym tokiem rozumowania, przyjmowano, że skoro tak, to tu się musiała toczyć bitwa. Z wojskowego i historycznego punktu widzenia ta bitwa to jest złożone i skomplikowana operacja wojskowa - powiedział.

- Bitwa Warszawska została niejako na nas wymuszona, ale rozstrzygnięta na naszą korzyść poprzez bardzo trafne spostrzeżenia dotyczące sytuacji i okazji, które się pojawiły, oraz działania ukierunkowane celowo, czyli przełamanie łączności sowieckiej, złamanie szyfru, dezorganizacja prowadzona przez zajęcie kanału komunikacji w armii wroga oraz manewr skupiających polską grupę uderzeniową - wyjaśniał Paweł Żurkowski.

Posłuchaj
08:57 PR24_mp3 2022_08_15-13-20-39_ZURK.mp3 Paweł Żurkowski o przebiegu działań wojennych 1920 r. (Polskie Radio 24 / Temat dnia/Gość PR24)

"Lenin wyraźnie mówił o wieszaniu kułaków, szlachty i inteligencji" 

Prof. Janusz Odziemkowski mówił o możliwych konsekwencjach niepowodzenia sił polskich w 1920 r. - Pod zaborami obowiązywało ułomne, ale jednak prawo, pod zaborami pewnych rzeczy nie robiono, tymczasem bolszewicy nie mieli żadnych problemów z likwidacją jakiejś klasy społecznej (…). Lenin nie projektował u nas aresztowań i trzymania ludzi w więzieniach, ale wyraźnie mówił o wieszaniu kułaków, szlachty, inteligencji - przypominał.

Posłuchaj
13:11 PR24_mp3 2022_08_15-13-44-20 ODZIEM.mp3 Prof. Janusz Odziemkowski o konsekwencjach Bitwy Warszawskiej (Polskie Radio 24 / Temat dnia/Gość PR24)

Czytaj również:

14 sierpnia 1920 roku rozpoczęły się działania zaczepne znad Wkry 5 Armii generała Władysława Sikorskiego. Pod Ossowem, podczas udzielania ostatniej posługi ciężko rannemu żołnierzowi, zginął ksiądz Ignacy Skorupka. Z kolei 15 sierpnia nastąpiło kontruderzenie oddziałów generała Lucjana Żeligowskiego, po którym odbito z rąk sowieckich Radzymin.

Bitwa Warszawska zadecydowała o zachowaniu niepodległości przez Polskę i przekreśliła plany rozprzestrzenienia komunizmu na Europę Zachodnią, uznawana jest za "18. decydującą bitwę w historii świata".

Więcej w nagraniu. 

***

Audycja: Temat dnia / Gość PR24

Prowadzący: Adrian Klarenbach

Gość: Paweł Żurkowski, prof. Janusz Odziemkowski

Data emisji: 15.08.2022

Godzina emisji: 13.20, 13.44

PR24/ka

Zobacz także

Zobacz także