Najważniejsze informacje w skrócie:

• Liczba bezrobotnych spada, procent zostaje: W marcu stopa bezrobocia utrzymała się na poziomie 6,1%, mimo że z rejestrów urzędów pracy ubyło ponad 5 tysięcy osób.
• Nowe zasady liczenia: Brak mocniejszego spadku wskaźnika to efekt zmian w prawie z czerwca 2025 roku. Do statystyk mogą teraz doliczać się m.in. rolnicy (niezależnie od wielkości gospodarstwa), a nowe przepisy pozwalają na wygodną rejestrację w miejscu faktycznego zamieszkania, a nie zameldowania.
• Dobre perspektywy na kolejne miesiące: Utrzymanie wskaźnika przy nowych zasadach dowodzi stabilności gospodarki. Wkrótce bezrobocie powinno naturalnie spadać dzięki rozpoczęciu prac sezonowych m.in. w rolnictwie, budownictwie i turystyce.

Zgodnie z najnowszym komunikatem GUS, na koniec marca w urzędach pracy zarejestrowanych było 949,8 tys. bezrobotnych. To pozytywna wiadomość, ponieważ oznacza to spadek o 5,1 tys. osób w porównaniu do lutego, kiedy to w rejestrach widniało 954,9 tys. nazwisk. Zmniejszyła się również liczba osób, które dopiero straciły zatrudnienie. W marcu zarejestrowało się 99,6 tys. nowych bezrobotnych, podczas gdy miesiąc wcześniej było ich ponad 100 tysięcy. Dane te w pełni pokrywają się z wcześniejszymi szacunkami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Złudne porównania rok do roku

Analizując kondycję polskiej gospodarki, ekonomiści najchętniej zestawiają bieżące dane z analogicznym miesiącem poprzedniego roku. W przypadku tegorocznego marca takie porównanie rok do roku nie jest jednak do końca miarodajne i należy podchodzić do niego z dużą ostrożnością.

Wynika to z faktu, że obecne wskaźniki opierają się na innej metodologii niż te sprzed dwunastu miesięcy. Zestawianie ich bezpośrednio przypomina porównywanie jabłek do gruszek, ponieważ dzisiejsze 6,1% obejmuje znacznie szerszą grupę obywateli niż w latach ubiegłych. Gdybyśmy do dzisiejszej sytuacji rynkowej przyłożyli starą, węższą miarę, ogólny wskaźnik bezrobocia byłby niższy.

Pułapka statystyczna i nowa definicja bezrobotnego

Część z obserwowanego dziś poziomu bezrobocia to wcale nie efekt zwolnień czy spowolnienia gospodarczego, ale czystej matematyki i zmian w prawie. Nowe, znacznie szersze zasady rejestracji weszły w życie 1 czerwca 2025 roku i to właśnie od tego momentu statystyki są systemowo "zawyżone" w stosunku do wcześniejszych lat. Aby lepiej dopasować się do realiów rynku, definicja osoby bezrobotnej została zaktualizowana.

Kto dokładnie zaczął być doliczany do statystyk?

Największą rewolucją było dopuszczenie do rejestracji rolników, bez względu na wielkość posiadanej przez nich nieruchomości rolnej. Wcześniej posiadanie gospodarstwa powyżej określonego areału z urzędu blokowało możliwość bycia uznanym za bezrobotnego. Obecnie rolnicy mogą figurować w statystykach urzędów pracy na równi z innymi poszukującymi zatrudnienia.

Ponadto ustawa zniosła archaiczny obowiązek rejestracji w urzędzie właściwym dla miejsca zameldowania, zastępując go miejscem faktycznego zamieszkania. To ogromne ułatwienie sprawiło, że tysiące osób – którym wcześniej nie opłacało się jechać do urzędu w rodzinnej miejscowości – nagle mogły wygodnie zasilić rejestry w miastach, w których na co dzień żyją. To wszystko sprawia, że dzisiejsze 6,1% obejmuje zauważalnie większą część społeczeństwa niż jeszcze kilka lat temu.

Czego spodziewać się w kolejnych miesiącach?

Patrząc w przyszłość, analitycy rynku pozostają optymistami, głównie ze względu na rozpoczynający się właśnie okres wiosenno-letni. Przełom pierwszego i drugiego kwartału to tradycyjnie moment, po którym statystyki bezrobocia zaczynają naturalnie i dość dynamicznie spadać.

Wynika to z silnej sezonowości polskiego rynku. Wraz z nadejściem cieplejszych dni gwałtownie rośnie zapotrzebowanie na ręce do pracy w budownictwie, rolnictwie, leśnictwie oraz szeroko pojętej branży turystycznej i gastronomicznej. Te sektory potrafią wchłonąć znaczną część osób poszukujących zajęcia, co w nadchodzących miesiącach powinno przełożyć się na zauważalny spadek głównego wskaźnika.

• Tak wygląda budżet singla. Marzec znów namieszał w wydatkach
• Rodzina na cenowej pauzie. Marzec tańszy o jeden bilet autobusowy
• Emeryta stać na więcej. Waloryzacja wygrała z cenami w sklepach

Źródło: GUS/Michał Tomaszkiewicz