Najważniejsze informacje w skrócie:

• Począwszy od 1 stycznia 2026 roku, każdy przedsiębiorca spełniający kryteria ustawowe zyskuje prawo do nowej puli 36 miesięcy ulgi, nawet jeśli w przeszłości wykorzystał już ten limit w całości lub częściowo.
• Mechanizm naliczania okresu preferencyjnego opiera się na sztywnych blokach czasowych, gdzie po wykorzystaniu ulgi w danym cyklu 60-miesięcznym, niewykorzystane miesiące przepadają i nie przechodzą na kolejne lata.
• Osoby kontynuujące korzystanie z "Małego ZUS plus" na przełomie roku zwolnione są z biurokratycznego obowiązku przerejestrowywania się, musząc jedynie złożyć odpowiednie dokumenty rozliczeniowe.

Wielki reset małego ZUS. Jak liczymy 36 miesięcy?

Zgodnie z nowymi wytycznymi, od stycznia 2026 roku licznik ulgi "Mały ZUS plus" startuje od zera dla wszystkich uprawnionych. Oznacza to, że przedsiębiorca, który w poprzednich latach wyczerpał już limit preferencyjnych składek, może ponownie z nich skorzystać.

System działa w oparciu o cykle 60-miesięczne. Pierwszy taki okres dla konkretnego przedsiębiorcy rozpoczyna się w miesiącu, w którym po raz pierwszy po grudniu 2025 roku przystąpi on do ulgi. W ramach tego pięcioletniego okna (60 miesięcy) prowadzenia działalności, płatnik ma prawo do opłacania niższych składek przez 36 miesięcy. Do limitu wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym działalność była prowadzona lub ulga wykorzystywana choćby przez jeden dzień.

Zasada ta ma jednak swoje ograniczenia. Jeśli przedsiębiorca wykorzysta przysługujące mu 36 miesięcy szybciej, na przykład w ciągu trzech lat ciągiem, przez pozostałe dwa lata (do zamknięcia cyklu 60 miesięcy) będzie musiał opłacać pełne składki. Prawo do kolejnej obniżki nabędzie dopiero w następnym cyklu. Należy też pamiętać, że niewykorzystane miesiące ulgi nie kumulują się – jeśli w ciągu 5 lat skorzystamy z niej tylko przez rok, pozostałe 24 miesiące przepadają bezpowrotnie.

Co zostaje po staremu? Limity i formalności

Mimo rewolucji w naliczaniu okresów, fundamentalne zasady kwalifikacji do "Małego ZUS plus" pozostają niezmienne. Rozwiązanie to nadal dedykowane jest najmniejszym przedsiębiorcom, których przychody nie przekraczają określonego progu (zależnego od rocznego limitu, który nie został zmodyfikowany w omawianych źródłach).

Dla osób, które płynnie przechodzą z roku 2025 na 2026, kontynuując korzystanie z ulgi, procedury zostały maksymalnie uproszczone. Jeśli przedsiębiorca nie wyczerpał limitu do grudnia 2025 r. i nadal spełnia warunki, nie musi dokonywać wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń. Wystarczy, że w 2026 roku złoży dokumenty rozliczeniowe (ZUS DRA cz. II lub ZUS RCA cz. II) z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX lub 05 92 XX.

💼 ZUS dla Firm 2026

Zestawienie stawek obowiązujących przedsiębiorców w Polsce.

📈 Duży ZUS (Pełny)

Firmy > 2,5 roku (Podstawa: 5652,00 zł)

Emerytalna (19,52%) 1 103,27 zł

Rentowa (8,00%) 452,16 zł

Chorobowa (2,45%) 138,47 zł

Wypadkowa + FP (4,12%) 232,86 zł

RAZEM (z chorobowym) 1 926,76 zł

Bez chorobowego: 1 788,29 zł

🌱 Preferencyjny ZUS

Pierwsze 24 msc (Podstawa: 1441,80 zł)

Emerytalna 281,44 zł

Rentowa 115,34 zł

Chorobowa 35,32 zł

Wypadkowa 24,08 zł

RAZEM (z chorobowym) 456,18 zł

Bez chorobowego: 420,86 zł

🏥 Składka Zdrowotna

Zmiana zasad: minimum liczone od 100% płacy minimalnej (4806 zł).

Minimalna składka miesięczna 432,54 zł

Dotyczy skali podatkowej, podatku liniowego oraz ryczałtu (jako baza). W ryczałcie stawki rosną wraz z przychodem (nawet do ok. 1400 zł).

💰 Ile łącznie przelewasz?

ZUS Społeczny + Zdrowotna (min.)

Duży ZUS: ok. 2 359,30 zł

Preferencyjny ZUS: ok. 888,72 zł

Ulga na Start: 432,54 zł

Wyjątki i terminy zgłoszeń

Szczególna sytuacja dotyczy przedsiębiorców, którzy korzystali z wydłużonego okresu ulgi wprowadzonego w 2023 roku. Jeśli ktoś posiadał prawo do dodatkowych 12 miesięcy i nie wykorzystał ich w pełni do końca 2025 roku, może to zrobić teraz. Należy jednak pamiętać, że przy ustalaniu puli dostępnych miesięcy uwzględnia się te wykorzystane przed 2026 rokiem. Kluczowe dla zachowania prawa do ulgi jest terminowe dopełnienie formalności.

Czas na zgłoszenie chęci korzystania z "Małego ZUS plus" (na drukach ZUS ZUA lub ZUS ZZA) mija 31 stycznia danego roku. W przypadku wznowienia lub rozpoczęcia działalności w trakcie roku, termin ten wynosi 7 dni. Przekroczenie tych dat lub złożenie dokumentów z kodem standardowym (duży ZUS) jest przez Zakład traktowane jako rezygnacja z przywileju. Rezygnacja jest możliwa w dowolnym momencie, nawet jeśli nadal spełniamy warunki ustawowe.

Czytaj także: 

• Kawa podniosła singlom ciśnienie w portfelach. W listopadzie powrót do podwyżek
• Utrzymanie rodziny coraz droższe. Mięso, kawa i herbata uderzyły efektem skali
• Emeryci uratowani przez ziemniaki. Listopad dał chwilę finansowego oddechu

Źródło: ZUS/Michał Tomaszkiewicz