Janina Rożecka "Dora" nie żyje. Sanitariuszka Powstania Warszawskiego miała 104 lata

Zmarła 104-letnia sanitariuszka Powstania Warszawskiego

O śmierci Janiny Rożeckiej poinformowała w środę Fundacja Nie Zapomnij o Nas, Powstańcach Warszawskich. Była jedną z ostatnich żyjących sanitariuszek Powstania Warszawskiego oraz świadkiem dramatycznych wydarzeń okupowanej stolicy. Miała 104 lata.

Janina Rożecka urodziła się 6 stycznia 1922 roku w Stryju. Jej ojciec Mieczysław Gutowski, oficer Wojska Polskiego, został zamordowany w 1940 roku przez NKWD w Starobielsku. Jej matką była Leonia z domu Olsztyńska, z którą wraz z siostrą Wandą Rożecką w czasie wojny zaangażowała się w działalność konspiracyjną.

Ukrywała Żydów wraz z matką

Do podziemia niepodległościowego wstąpiła w 1942 roku. Podczas niemieckiej okupacji rodzina Gutowskich ukrywała Żydów, cichociemnego oraz broń należącą do konspiracji. Pomoc udzielana była w willi na warszawskim Żoliborzu przy ulicy Felińskiego, gdzie narażały własne życie ratując innych.

W czasie Powstania Warszawskiego Janina Rożecka działała na Żoliborzu jako sanitariuszka II Obwodu Zgrupowana "Żywiciel" Armii Krajowej, w zgrupowaniu "Żaglowiec". W Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego wspominała, że świadomie wybrała służbę medyczną, kierując się wiedzą zdobytą podczas studiów i praktyk szpitalnych, chcąc ratować rannych, a nie brać bezpośredni udział w walce z bronią w ręku.

- Zdecydowałam, że nie będę żadną łączniczką, bo tyle jest dziewcząt, a strzelać też nie będę, nie po to kończyłam medycynę. Nie skończyłam jeszcze, ale nie po to chodziłam na medycynę i miałam kursy w szpitalu u Dzieciątka Jezus. Zgłaszam się do szpitala - wspominała w wywiadzie dla Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego.

Po kapitulacji Powstania udało się jej opuścić Warszawę wraz z ludnością cywilną. Przeżyła wojnę, zachowując pamięć o tych, którzy zginęli i dając świadectwo tamtych wydarzeń kolejnym pokoleniom.

Szczególnie uhonorowana

W 1988 roku Janina Rożecka została uhonorowana Medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" przyznawanym przez Instytut Yad Vashem. Odznaczenie otrzymała wspólnie wraz z matką Leonią Gutkowską oraz siostrą Wandą Lesisz z domu Gutowską, za ratowanie podczas okupacji m.in. Ireny Palanker i Henryka Teichera.

Janina Rożecka zmarła w środę rano. Jej odejście zamyka kolejny rozdział historii pokolenia, które z niezwykłą odwagą i godnością zmierzyło się z okrucieństwem wojny.

• Europa wspomina ofiary Auschwitz. "Pamięć jest naszym obowiązkiem"
• Rodziny poległych żołnierzy piszą do Trumpa. "Domagamy się szacunku"
• Ślub z trupem kata Warszawy. Makabryczne następstwo Akcji Kutschera

Źródło: Polskie Radio/IAR/KZ