10 mld zł na rozbudowę A4. Dlaczego modernizacja kosztuje więcej niż budowa?
Autostrada A4 nie tylko stanie się darmowa na odcinku Kraków-Katowice. Na tym, i dłuższym odcinku, zyska dodatkowe pasy. Szef resortu infrastruktury podpisał aneksy na poszerzenie jej od Balic do granicy województw śląskiego i opolskiego.
2026-02-16, 15:41
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Na rozbudowę 120 km autostrady A4 przeznaczono ok. 10 mld zł
- Poszerzona A4 ma mieć do czterech pasów ruchu. Początkowo na odcinku między węzłem Balice a granicą województw śląskiego i opolskiego
- Odcinek A4 między Krakowem a Katowicami od 16 marca 2027 przejdzie pod zarząd GDDKiA i przestanie być płatny dla kierowców pojazdów osobowych
10 mld na 120 km autostrady
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podpisał w poniedziałek trzy aneksy do programu inwestycji na rozbudowę autostrady A4 o dodatkowe dwa pasy pomiędzy węzłem Balice I w Małopolsce do granicy województw śląskiego i opolskiego. Wartość programu, obejmującego 120 km autostrady to ok. 10 mld zł.
Aneksy podpisane przez szefa resortu infrastruktury dotyczą trzech odcinków A4: granica woj. opolskiego - węzeł Brzęczkowice, węzeł Brzęczkowice - węzeł Byczyna, węzeł Byczyna - węzeł Balice I. Łącznie to 120 km autostrady.
Jak przekazał minister Klimczak podczas briefingu w Krakowie, podpisane aneksy dotyczą zaplanowania, przeanalizowania, a w konsekwencji rozbudowania autostrady A4 o dodatkowy trzeci i czwarty pas ruchu.
- To nie jest opcja, to jest konieczność. Autostrada A4 musi zostać jak najszybciej rozbudowana - podkreślił szef resortu infrastruktury, wskazując na pomiary ruchu, które na niektórych odcinkach A4 wykazują ponad 100 tysięcy pojazdów poruszających się w ciągu doby.
- Abyśmy mogli normalnie funkcjonować w tej części kraju konieczna jest rozbudowa, modernizacja autostrady A4 na odcinku nie tylko do węzła Balice przez całe województw śląskie do województwa opolskiego, ale od tego zaczynamy – zaznaczył minister.
Nie tylko dodatkowe pasy - autostrada ma być samowystarczalna energetycznie
Szef resortu infrastruktury zapowiedział też, że inwestycja obejmie nie tylko samą rozbudowę o trzeci i czwarty pas ruchu, ale także budowę nowych miejsc obsługi podróżnych czy przebudowę i budowę kilkuset obiektów inżynieryjnych takich, jak węzły, zjazdy czy wiadukty. Ponadto przebudowana autostrada ma być autonomiczna energetycznie - zostaną zastosowane tam odnawialne źródła energii i magazyny energii.
- Ta droga ma być najnowocześniejszą drogą w Polsce, bezpieczną i komunikującą najważniejsze części naszego państwa, a także trasą międzynarodową - stwierdził Dariusz Klimczak.
Szkodliwa spuścizna:
A4 na śląskich uskokach
Inżynieryjna walka z naturą i historią wydobycia.
Stabilizacja podłoża
Pod autostradą przebiegają stare wyrobiska górnicze.
Konieczne jest wpompowywanie tysięcy ton betonowych iniektów.
Dylatacje i elastyczność
Ziemia na Śląsku "pracuje" przez eksploatację węgla.
Mosty i wiadukty muszą być wyposażone w specjalne łożyska i systemy dylatacyjne.
Od marca 2027 A4 bezpłatna między Krakowem a Katowicami
Jednym z elementów inwestycji będzie, jak powiedział minister, demontaż punktów poborów opłat na odcinku Kraków - Katowice, bo zgodnie z decyzją MI od 16 marca 2027 roku autostrada A4 będzie bezpłatna dla samochodów osobowych i motocykli, a także przejdzie pod zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
- Wszyscy wiemy jak ta droga jest droga, jak wysokie są opłaty i należy z tym skończyć. Podjąłem decyzję, że GDDKiA nie przedłuży umowy z koncesjonariuszem i od 16 marca 2027 roku ta droga będzie zarządzana przez GDDKiA - wskazał Klimczak.
Podczas briefingu w Krakowie przypomniał także, że Ministerstwo Infrastruktury przeznaczyło 2,5 mld zł na modernizację najstarszego odcinka Południowej Obwodnicy Krakowa w ciągu autostrady A4 pomiędzy węzłem Balice a zjazdem na drogę krajową nr 7, czyli Zakopiankę. W planach jest poszerzenie drogi o dodatkowe pasy ruchu, budowa nowego węzła w sąsiedztwie lotniska Kraków Airport oraz nowego mostu przez Wisłę.
Z kolei wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył po, że za sprawą inwestycji infrastrukturalnych „" Małopolsce łączą się dzisiaj dwie rzeczy - bezpieczeństwo i infrastruktura". Jego zdaniem rozbudowa A4 to wielki sukces rządu i przełom infrastrukturalny dla Małopolski.
10 mld - drogo czy tanio?
Zawarte przez resort infrastruktury umowy przewidują, że na inwestycję przeznaczone zostanie 10 mld złotych. Tymczasem średni koszt budowy autostrady o takiej długości to obecnie od ok. 5,5 do 8 mld złotych. Siłą rzeczy pojawia się więc pytanie - czemu tak drogo?
Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że rozbudowa autostrady to inne zadanie niż budowa od podstaw. Prowadzona będzie też "pod ruchem", co wymaga dodatkowych nakładów. W przypadku A4 dodatkowe trudności sprawia fakt, że przechodzi ona przez gęsto zaludnione i zurbanizowane tereny na Górnym Śląsku. Co prowadzi do kolejnych wyzwań inżynieryjnych, jakimi są wyzwania związane ze szkodami górniczymi.
Wiele elementów infrastruktury autostrady będzie musiała być, de facto, budowana od nowa. W efekcie koszt przebudowy będzie wyższy niż budowy od podstaw.
Ten sam efekt będzie dotyczyć przebudowy A2 na odcinku Warszawa-Łódź. Również tu, pomimo pozostawionej rezerwy, poszerzanie będzie droższe niż budowa od podstaw.
Czytaj także:
- Nowe "100 konkretów"? Rządowe plany i obietnice na drugą połowę kadencji
- Polska zbuduje najszybszą kolej w Europie. Klimczak: nawet 350 km/h
- “UE sięgnie po pieniądze Polaków z kont w bankach”? Program już w Polsce
Źródło: PAP/Andrzej Mandel