Najważniejsze informacje w skrócie: 

• 7,5 mln Polaków zastrzegło swój numer PESEL. 25,4 mln osób nadal tego nie zrobiło
• Według danych Związku Banków Polskich tylko w III kwartale 2025 roku kredyt próbowano wyłudzić co 36 minut
• Dla osób bez zastrzeżonego PESEL oznacza to, że ryzyko wyłudzenia kredytu na ich dane jest duże

• Potężny niż atlantycki uderzy w Europę. Meteorolodzy wskazują zagrożone regiony
• Shahedy zagrażają amerykańskiej obronie? Nieoficjalne doniesienia z Kapitolu
• Całkowity blackout w Iraku. Miliony ludzi bez prądu
• Eksplozja zatopiła rosyjski tankowiec. Kreml oskarża Ukrainę

Polacy wciąż masowo nie zabezpieczają swoich danych

Na koniec 2025 roku 7,5 miliona Polaków miało już zastrzeżony numer PESEL. To spory postęp w stosunku do końca 2024, kiedy z możliwości tej korzystało 5,4 mln Polaków. 

Oznacza to jednak, że wciąż 25,4 mln dorosłych obywateli Polski nie zastrzegło swojego PESEL. W efekcie taka osoba jest narażona np. na próbę wyłudzenia kredytu na swoje dane. A ryzyko istnieje - jak dowodzą dane Związku Banków Polskich cytowane przez Ministerstwo Cyfryzacji w III kwartale 2025 odnotowano 3,5 tys. prób wyłudzenia kredytów na kwotę 78,3 mln złotych. 

Co daje zastrzeżenie PESEL? 

Zastrzeżenie numeru identyfikacyjnego PESEL daje istotne korzyści. Po wykonaniu tej operacji (która z poziomu mObywatela lub poprzez profil zaufany zajmuje 2 minuty), nikt nie może z użyciem tego PESEL: 

• zaciągnąć kredytu (w tym również zakupić sprzętu w systemie ratalnym),
• wypłacić gotówki w kwocie przekraczającej trzykrotność płacy minimalnej,
• otworzyć rachunku bankowego,
• zawnioskować o wydanie duplikatu karty SIM,
• załatwić u notariusza spraw związanych z nieruchomościami (np. kupić lub sprzedać mieszkania)

Dotyczy to także właściciela zastrzeżonego numeru. Ale on lub ona może w dowolnej chwili wyłączyć zastrzeżenie na 30 minut, czyli czas wystarczający na dokonanie wypłaty czy złożenia wniosku o duplikat karty SIM. Zastrzeżenie można wyłączyć też bezterminowo. 

Równocześnie osoba z zastrzeżonym PESEL może bez problemu kupić leki w aptece, wyrobić nowy dowód, wziąć ślub czy wyjechać za granicę. 

🛡️ Fakty i mity: PESEL

Zastrzeżony PESEL to tarcza przed oszustami, a nie bariera w codziennym życiu. Sprawdź, co blokuje, a co działa normalnie.

Czynność	Czy blokuje?	Komentarz
Wzięcie kredytu / pożyczki	🔴 TAK	Bank lub firma pożyczkowa ma ustawowy obowiązek odmówić finansowania.
Wypłata dużej gotówki	🔴 TAK	Dotyczy wypłat w oddziale powyżej 3-krotności płacy minimalnej.
Duplikat karty SIM	🔴 TAK	Kluczowa ochrona przed kradzieżą tożsamości cyfrowej (tzw. SIM swapping).
Sprzedaż nieruchomości	🔴 TAK	Notariusz sprawdza rejestr przed sporządzeniem aktu notarialnego.
Wizyta u lekarza / Szpital	🟢 NIE	Służba zdrowia działa bez zmian. Rejestracja i leczenie odbywają się normalnie.
Ślub / Meldunek / Wybory	🟢 NIE	Standardowe sprawy urzędowe i obywatelskie załatwiasz bez przeszkód.
Przekraczanie granicy	🟢 NIE	Straż Graniczna nie sprawdza tego rejestru podczas kontroli paszportowej.

Pamiętaj: Zastrzeżenie możesz w każdej chwili cofnąć w aplikacji mObywatel (trwa to kilka sekund).

Kto musi weryfikować zastrzeżenie PESEL? 

Status numeru PESEL muszą weryfikować banki (przy wnioskach o kredyt czy pożyczkę, przy większych wypłatach), operatorzy telekomunikacyjni (przy podpisywaniu nowych umów czy wydawaniu duplikatu karty SIM). 

Jeżeli zaś dojdzie do wykorzystania zastrzeżonego numeru PESEL i ktoś zaciągnie pożyczkę przy jego pomocy, to właściciel czy właścicielka tego numeru nie poniesie konsekwencji. To bank będzie musiał się w tej sytuacji martwić. 

Można też sprawdzać samodzielnie czy ktoś nie sprawdzał numeru PESEL i nie próbował dokonać jakichś operacji na nań. W aplikacji mObywatel lub w serwisie mObywatel jest opcja umożliwiająca sprawdzenie ostatnich weryfikacji PESEL. 

Czytaj także: 

• Masło, kawa, mleko. Wabiki na Polaków
• Waloryzacja i 13. emerytura. Kto zyska najwięcej, a kto zapłaci podatek?
• Dostałeś takiego SMS-a z urzędu skarbowego? Natychmiast usuń

Źródło: gov.pl/Andrzej Mandel