Najważniejsze informacje w skrócie: 

• 7,5 mln Polaków zastrzegło swój numer PESEL. 25,4 mln osób nadal tego nie zrobiło
• Według danych Związku Banków Polskich tylko w III kwartale 2025 roku kredyt próbowano wyłudzić co 36 minut
• Dla osób bez zastrzeżonego PESEL oznacza to, że ryzyko wyłudzenia kredytu na ich dane jest duże

Polacy wciąż masowo nie zabezpieczają swoich danych

Na koniec 2025 roku 7,5 miliona Polaków miało już zastrzeżony numer PESEL. To spory postęp w stosunku do końca 2024, kiedy z możliwości tej korzystało 5,4 mln Polaków. 

Oznacza to jednak, że wciąż 25,4 mln dorosłych obywateli Polski nie zastrzegło swojego PESEL. W efekcie taka osoba jest narażona np. na próbę wyłudzenia kredytu na swoje dane. A ryzyko istnieje - jak dowodzą dane Związku Banków Polskich cytowane przez Ministerstwo Cyfryzacji w III kwartale 2025 odnotowano 3,5 tys. prób wyłudzenia kredytów na kwotę 78,3 mln złotych. 

Co daje zastrzeżenie PESEL? 

Zastrzeżenie numeru identyfikacyjnego PESEL daje istotne korzyści. Po wykonaniu tej operacji (która z poziomu mObywatela lub poprzez profil zaufany zajmuje 2 minuty), nikt nie może z użyciem tego PESEL: 

• zaciągnąć kredytu (w tym również zakupić sprzętu w systemie ratalnym),
• wypłacić gotówki w kwocie przekraczającej trzykrotność płacy minimalnej,
• otworzyć rachunku bankowego,
• zawnioskować o wydanie duplikatu karty SIM,
• załatwić u notariusza spraw związanych z nieruchomościami (np. kupić lub sprzedać mieszkania)

Dotyczy to także właściciela zastrzeżonego numeru. Ale on lub ona może w dowolnej chwili wyłączyć zastrzeżenie na 30 minut, czyli czas wystarczający na dokonanie wypłaty czy złożenia wniosku o duplikat karty SIM. Zastrzeżenie można wyłączyć też bezterminowo. 

Równocześnie osoba z zastrzeżonym PESEL może bez problemu kupić leki w aptece, wyrobić nowy dowód, wziąć ślub czy wyjechać za granicę. 

🛡️ Fakty i mity: PESEL

Zastrzeżony PESEL to tarcza przed oszustami, a nie bariera w codziennym życiu. Sprawdź, co blokuje, a co działa normalnie.

Czynność	Czy blokuje?	Komentarz
Wzięcie kredytu / pożyczki	🔴 TAK	Bank lub firma pożyczkowa ma ustawowy obowiązek odmówić finansowania.
Wypłata dużej gotówki	🔴 TAK	Dotyczy wypłat w oddziale powyżej 3-krotności płacy minimalnej.
Duplikat karty SIM	🔴 TAK	Kluczowa ochrona przed kradzieżą tożsamości cyfrowej (tzw. SIM swapping).
Sprzedaż nieruchomości	🔴 TAK	Notariusz sprawdza rejestr przed sporządzeniem aktu notarialnego.
Wizyta u lekarza / Szpital	🟢 NIE	Służba zdrowia działa bez zmian. Rejestracja i leczenie odbywają się normalnie.
Ślub / Meldunek / Wybory	🟢 NIE	Standardowe sprawy urzędowe i obywatelskie załatwiasz bez przeszkód.
Przekraczanie granicy	🟢 NIE	Straż Graniczna nie sprawdza tego rejestru podczas kontroli paszportowej.

Pamiętaj: Zastrzeżenie możesz w każdej chwili cofnąć w aplikacji mObywatel (trwa to kilka sekund).

Kto musi weryfikować zastrzeżenie PESEL? 

Status numeru PESEL muszą weryfikować banki (przy wnioskach o kredyt czy pożyczkę, przy większych wypłatach), operatorzy telekomunikacyjni (przy podpisywaniu nowych umów czy wydawaniu duplikatu karty SIM). 

Jeżeli zaś dojdzie do wykorzystania zastrzeżonego numeru PESEL i ktoś zaciągnie pożyczkę przy jego pomocy, to właściciel czy właścicielka tego numeru nie poniesie konsekwencji. To bank będzie musiał się w tej sytuacji martwić. 

Można też sprawdzać samodzielnie czy ktoś nie sprawdzał numeru PESEL i nie próbował dokonać jakichś operacji na nań. W aplikacji mObywatel lub w serwisie mObywatel jest opcja umożliwiająca sprawdzenie ostatnich weryfikacji PESEL. 

Czytaj także: 

• Masło, kawa, mleko. Wabiki na Polaków
• Waloryzacja i 13. emerytura. Kto zyska najwięcej, a kto zapłaci podatek?
• Dostałeś takiego SMS-a z urzędu skarbowego? Natychmiast usuń

Źródło: gov.pl/Andrzej Mandel