Najważniejsze informacje w skrócie:

• Z powodu braków w domowym budżecie ponad jedna trzecia dorosłych rezygnuje z wizyt w gabinetach stomatologicznych, co dotyczy przede wszystkim ludzi bardzo młodych oraz seniorów.
• Wysokie koszty sprawiają, że pacjenci masowo odkładają drogie zabiegi odtworzeniowe, decydując się na kontakt ze specjalistą dopiero w momencie, gdy ból wymusza nagłe leczenie kanałowe lub szybkie plombowanie ubytku.
• Ignorowanie problemów w jamie ustnej napędza spiralę wydatków, która ostatecznie obciąża nie tylko portfele chorych, ale i całą gospodarkę poprzez koszty diagnozowania i leczenia groźnych chorób współistniejących.

Z najnowszego rynkowego badania wynika, że bariera finansowa brutalnie weryfikuje uśmiechy Polaków. 36,9% dorosłych obywateli przyznaje otwarcie, że nie podejmuje leczenia zębów, ponieważ nie dysponuje wolnymi środkami na ten cel.

Chociaż blisko połowa społeczeństwa wciąż nie odczuwa takiego obciążenia, zjawisko finansowego wykluczenia zdrowotnego jest niezwykle widoczne na krańcach drabiny wiekowej. Z regularnych wizyt najczęściej rezygnują osoby tuż po wejściu w dorosłość (od 18 do 34 lat), dla których rachunki za dentystę boleśnie rywalizują z rosnącymi kosztami czynszów czy codziennego utrzymania, a także seniorzy powyżej 65. roku życia, których sztywne, emerytalne świadczenia nie pozwalają na opłacenie prywatnych wizyt stomatologicznych.

Skomercjalizowany system, oparty w Polsce niemal w całości na prywatnych, pełnopłatnych gabinetach, stał się niezwykle wrażliwy na inflację i rynkowe zawirowania.

– W ostatnich latach obserwujemy systematyczny wzrost cen usług stomatologicznych, wynikający m.in. z rosnących kosztów materiałów, energii, wynagrodzeń personelu oraz inwestycji w nowoczesne technologie, ale nie tylko. Jednocześnie dochody wielu Polaków, choć nominalnie rosną, nie nadążają za tempem wzrostu kosztów życia. To sprawia, że wydatki na zdrowie – zwłaszcza te nieobjęte szeroką refundacją – są jednymi z pierwszych, które podlegają ograniczeniom - wyjaśnił dr n. med. Piotr Przybylski z kliniki Implant Medical.

Gdy przeanalizujemy, z jakich dokładnie usług rezygnujemy najczęściej, zarysowuje się bardzo racjonalna, choć wynikająca z braków finansowych selekcja. Polacy masowo skreślają ze swojej listy potrzeb procedury z najwyższej półki cenowej, unikając wstawienia implantów (43,6% rezygnacji), korygowania zgryzu u ortodonty (39,4%) oraz leczenia u protetyka (38,9%).

Motywacja stojąca za tymi wyborami opiera się na chłodnej kalkulacji. Ze względu na niemal całkowity brak wsparcia z ubezpieczenia, tego typu interwencje traktowane są przez konsumentów jako wielotysięczne inwestycje, które można odłożyć na lepsze czasy. Na przeciwnym biegunie znajdują się natomiast usługi o znacznie niższym progu cenowym, które wykonujemy najpilniej – 11,2% badanych rezygnuje z leczenia kanałowego, a 21,2% unika zwalczania bieżącej próchnicy.

Są to procedury o niższym koszcie jednostkowym, często możliwe do sfinansowania jednorazowo bez konieczności długoterminowego planowania finansowego. Dodatkowo w niektórych przypadkach mogą być one częściowo refundowane. Kluczowe znaczenie ma jednak to, że są to świadczenia niejako wymuszone przez ból, co ogranicza możliwość ich odkładania. W sensie ekonomicznym są to wydatki nieelastyczne. To znaczy, że pacjent podejmuje decyzję o leczeniu niezależnie od sytuacji finansowej.

Pozorne oszczędności, nazywane przez analityków "zarządzaniem niedoborem", w długim terminie okazują się jednak katastrofalne dla domowych budżetów. Choroby zębów nigdy nie cofają się samoistnie, lecz agresywnie postępują, co sprawia, że pacjent ostatecznie wpada w pułapkę kosztów. Odłożenie relatywnie taniego leczenia dziś nieuchronnie prowadzi do konieczności zapłacenia za drogą ekstrakcję i implant w przyszłości.

– W dłuższej perspektywie skutki finansowe dla systemu ochrony zdrowia będą wynikały nie tylko z konieczności leczenia bardziej zaawansowanych przypadków, ale również z kumulacji chorób współistniejących. Nieleczone stany zapalne w jamie ustnej generują koszty, które są rozproszone w różnych obszarach medycyny – od kardiologii, przez diabetologię, po nefrologię. Z punktu widzenia ekonomiki zdrowia oznacza to przesunięcie wydatków z relatywnie taniej profilaktyki do znacznie droższego leczenia powikłań – ostrzegł dr n. med. Piotr Przybylski.

• Tak wygląda budżet singla. Marzec znów namieszał w wydatkach
• Rodzina na cenowej pauzie. Marzec tańszy o jeden bilet autobusowy
• Emeryta stać na więcej. Waloryzacja wygrała z cenami w sklepach

Źródło: UCE Research/Michał Tomaszkiewicz