Nawet jedna noc bez snu niszczy mózg. Naukowcy: Zmiany jak przy Alzheimerze
Jedna nieprzespana noc może mieć poważniejsze konsekwencje, niż dotąd przypuszczano. Najnowsze ustalenia naukowców wskazują, że nawet krótkotrwały brak snu zostawia z mózgu ten sam ślad, co Alzheimer.
2026-05-07, 12:38
Co się dzieje z mózgiem po jednej nieprzespanej nocy?
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Ibadanie w Nigerii przeanalizował wyniki badań z ostatnich 25 lat, skupiających się na wpływie snu na pamięć i funkcjonowanie mózgu. Okazało się, że nawet jedna noc bez odpoczynku może osłabić komunikację między komórkami nerwowymi, wywołać stan zapalny i doprowadzić do gromadzenia się toksycznych białek.
Badacze zauważyli, że brak snu prowadzi do szeregu problemów:
- pogorszenia pamięci i przyswajania nowych informacji,
- tworzenia się tzw. fałszywych wspomnień,
- trudności z podejmowaniem decyzji i kontrolowaniem emocji,
- osłabienia połączeń między neuronami.
Brak snu zostawia w mózgu ten sam ślad, co Alzheimer
Szczególnie wrażliwy na brak snu jest hipokamp - obszar mózgu odpowiedzialny za utrwalanie i przenoszenie wspomnień z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. To właśnie podczas snu mózg "porządkuje" informacje z całego dnia i zapisuje je w pamięci długotrwałej. Bez odpoczynku ten proces zostaje zaburzony.
Co więcej, naukowcy zaobserwowali wzrost poziomu białek beta-amyloidu i tau - tych samych, które są charakterystyczne dla choroby Alzheimera.
Powstawanie blaszek amyloidowych (pomarańczowych) między neuronami (jasnoniebieskie) u pacjentów z chorobą Alzheimera (źródło: East News) Regularny brak snu może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych
Choć skutki jednej nieprzespanej nocy są zazwyczaj odwracalne, eksperci podkreślają, że regularny brak snu może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych.
W przeciwieństwie do Alzheimera, gdzie zmiany w mózgu są trwałe i postępujące, skutki niedoboru snu można częściowo cofnąć - pod warunkiem, że zadbamy o odpowiednią regenerację.
Ile godzin snu potrzebuje człowiek?
Naukowcy przypominają, że dorośli w wieku 18-64 lat powinni spać od 7 do 9 godzin na dobę. Mimo to wiele osób - zwłaszcza młodych - nadal decyduje się na tzw. zarwane noce, np. przed egzaminami czy ważnymi projektami. Badania jasno pokazują jednak, że taka strategia nie działa, a osoby niewyspane gorzej przyswajają wiedzę i szybciej zapominają informacje.
Eksperci wskazują kilka kluczowych zasad:
- utrzymywanie stałych godzin snu i pobudki,
- ograniczenie korzystania z ekranów przed snem (niebieskie światło zaburza wydzielanie melatoniny),
- zapewnianie ciemnego, cichego i chłodnego otoczenia w sypialni,
- krótkie drzemki (10-30 minut), które mogą poprawić koncentrację i pamięć.
Wnioski z badań są jednoznaczne. Sen nie jest dodatkiem do codziennego funkcjonowania, ale jego fundamentem. Nawet jedna nieprzespana noc może zaburzyć pracę mózgu i wpłynąć na pamięć w sposób, który jeszcze niedawno kojarzony był wyłącznie z poważnymi chorobami.
- Koniec z miodem, jaki znasz. 14 czerwca wchodzą nowe przepisy
- Jak się chronić przed kleszczami? Kluczowe są ubranie i jedna czynność po powrocie
- Pijesz kawę codziennie? Naukowcy odkryli, jak wpływa na starzenie
Źródła: PolskieRadio24.pl/Daily Mail/KZ