SAFE i weto. "Kaczyński tupnął, a Nawrocki, jak myszka pod miotłę"

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Prezydent Karol Nawrocki zdecydował, że nie podpisze ustawy związanej z unijnym funduszem SAFE na zbrojenia
• Renata Grochal uważa, że prezydent stracił w ten sposób szansę pokazania, że jest mężem stanu. Oceniła, że decyzja o wecie wynika z tego, że Karol Nawrocki jednak przestraszył się Jarosława Kaczyńskiego, który sprzeciwiał się przyjęciu SAFE
• Jacek Czarnecki stwierdził, że weto wynika z chęci "budowania się prezydenta". Dodał, że Karol Nawrocki swoimi inicjatywami i wetami przyćmiewa PiS
• Roch Kowalski ocenił, że przy okazji tematu SAFE, PiS pokazał coraz bardziej radykalną, polexitową i antyunijną twarz

OGLĄDAJ. "Strefa Wpływów"

Prezydent zawetował SAFE

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w orędziu, że nie zaakceptuje regulacji wprowadzających unijny program SAFE. Prezydent podkreślił, że "nigdy nie podpisze ustawy, która uderza w suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne" Polski. 

Polska w programie SAFE miała otrzymać 185 miliardów złotych nisko oprocentowanej pożyczki na poprawę obronności kraju. Według deklaracji rządu 89 proc. z tych środków miało trafić do polskich firm zbrojeniowych. Rząd i tak planuje pozyskać te pieniądze poprzez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Tylko, że wtedy nie będą one mogły być wydane na doposażenie Straży Pożarnej, policji czy budowę dróg, ale wyłącznie na zbrojenia. Służby te miały być wsparte z tych środków kwotą 7 miliardów złotych.

Prezydent, zanim zawetował unijny SAFE, przedstawił wraz z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim własną - jak mówił - alternatywę do programu, czyli "polski SAFE 0 proc." Prezydencki projekt, który trafił już do Sejmu, zakłada utworzenie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, którego podstawowym źródłem finansowania będą środki pochodzące z zysku Narodowego Banku Polskiego. Według uzasadnienia zapewni to państwu "suwerenność decyzyjną, stabilność finansową i odporność na ryzyka zewnętrzne".

Posłuchaj

Renata Grochal, Jacek Czarnecki i Roch Kowalski (Strefa Wpływów) 1:15:29

Dodaj do playlisty

Dodaj do playlisty

"Wystraszył się Jarosława Kaczyńskiego"

Renata Grochal przyznała w "Strefie Wpływów", że jednak liczyła na podpis prezydenta w sprawie SAFE. - Wydawało mi się oczywiste, że długo nie zdarzy się ustawa takiej wagi państwowej, która jednocześnie pozwoliłaby prezydentowi Karolowi Nawrockiemu zademonstrować swoją niezależność wobec obozu, który wystawił go na prezydenta i pokazać, że potrafi być mężem stanu - powiedziała. Dziennikarka Trójki zwróciła uwagę, że Polska jest w sytuacji zagrożenia, bo toczy się wojna w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. Przypomniała, że lista zakupów za pieniądze z SAFE została przygotowana przy udziale wojskowych, a większość Polaków opowiadała się w sondażach za przyjęciem tego programu. Grochal dodała, że także ekonomiści i eksperci wskazywali, że tańszej pożyczki na rynku Polska nie dostanie. - I Karol Nawrocki wetuje. Mógł być mężem stanu, okazał się partyjnym prezydentem - stwierdziła.

Renata Grochal uważa, że weto ustawy o SAFE wynika z tego, że "prezydent Karol Nawrocki wystraszył się Jarosława Kaczyńskiego". - Jarosław Kaczyński powiedział kilka tygodni temu, że PiS oczekuje weta do tego programu. Moim zdaniem współpracownicy prezydenta uświadomili mu, że Prawo i Sprawiedliwość nie pomoże Karolowi Nawrockiemu za niecałe już 5 lat w kampanii wyborczej, kiedy będzie się starał o reelekcje, jeśli tego nie zawetuje - powiedziała. - Myślałam, że pan prezydent ma twardszy kręgosłup (…). On się kreuje na takiego macho, a wyszło na to, że Jarosław Kaczyński tupnął nogą, a Karol Nawrocki jak myszka pod miotełkę i weto - dodała.

Współprowadząca "Strefę Wpływów" oceniła, że niechęć PiS do SAFE wynika z tego, że gdyby te pieniądze trafiły do polskiego przemysłu, rząd zyskałby w oczach wyborców. - Oni się przestraszyli, że tak naprawdę te 180 miliardów złotych może być bardzo pozytywnym impulsem dla gospodarki, że to pomoże Tuskowi i jego ekipie w najbliższych wyborach. Więc stąd nagle stanowisko PiS zmieniło się o 180 stopni w ciągu kilku miesięcy (...) Jarosław Kaczyński zdaje sobie z tego sprawę, że ten program może być kołem zamachowym dla polskiej gospodarki i stąd zrobi wszystko, żeby to zablokować - przyznała.

"Zabiera PiS-owi cały tlen"

Inną ocenę decyzji prezydenta w sprawie SAFE przedstawił w "Strefie Wpływów" Jacek Czarnecki. - Myślę, że prezydent zawetował, żeby zrobić sobie taki wózek, na którym będzie jechał w stronę wyborów, i na którym będzie się budował dalej. Prezydent, tym wetem i tym pohukiwaniem swoim i swoich urzędników, zabiera po prostu PiS-owi cały tlen. I wszyscy posłowie PiS-u muszą powtarzać to, co się mówi w Pałacu Prezydenckim, a nie to, co mówi Jarosław Kaczyński. Jarosław Kaczyński też musi powtarzać to, co się mówi w Pałacu Prezydenckim. Nie wiem, czy to jest tak, że prezydent świadomie się buduje, ale w oczach wyborców, a na pewno w moich oczach, prezydent trochę przyćmiewa PiS - stwierdził.

Dziennikarz Jedynki nie zgodził się z Renatą Grochal, że Karol Nawrocki przestraszył się tego, że PiS nie wesprze go w staraniach o reelekcję. - On widzi tutaj swój interes długofalowo (...) On ma ambicje - w przeciwieństwie do Andrzeja Dudy - żeby coś zbudować wokół siebie. I on w tym kierunku cały czas działa. Te wszystkie jego inicjatywy, te weta - przecież to jest rekordzista, jeśli chodzi o weta - są pod publiczkę. I on to wszystko tłumaczy dobrem narodu. W orędziu, co mówił? Wmawiał ludziom, że te kredyty na pokolenia zadłużą Polskę i to będzie tak, jak z kredytami frankowymi. Wszyscy tego będziemy żałować - powiedział Jacek Czarnecki.

"Strategia blokowania rządu"

Roch Kowalski wyraził opinię, że wokól tematu SAFE "nastąpiła wielka konsolidacja elektoratu Prawa i Sprawiedliwości". - Ostatnio rozpierzchnięci i zdezorientowani wyborcy PiS dostali sygnał, w jaką trąbę mają dąć. I jest to trąba anty-SAFE. Zresztą można byłoby prześledzić, jak na przestrzeni tygodni zaostrzała się retoryka PiS-u względem SAFE-u, i jak odkłamywanie tych wszystkich nieprawd, które Prawo i Sprawiedliwość na temat SAFE-u kolportowało, działało jak hydra. Jedną głowę się ucięło, a w jej miejsce wyrastały trzy kolejne - powiedział.

Dziennikarz Polskiego Radia 24 zwrócił uwagę, że "przy tej historii z SAFE wyszedł jeszcze demon w postaci przesunięcia się Prawa i Sprawiedliwości na pozycje bardzo polexitowe i antyunijne". - Przecież Prawo i Sprawiedliwość zawsze deklarowało, że chciałoby reformować Unię Europejską od środka, że nie jest za tym, żeby wyjść z Unii Europejskiej, a tutaj argumentacja, która się pojawiała - łącznie z takim domniemaniem, że po co mamy się zapożyczać na tyle lat i wiązać z Unią Europejską na tyle lat, jeśli nie wiemy, czy nadal w niej będziemy - dla mnie była szokująca. Od wyborów prezydenckich widać, jak partia Jarosława Kaczyńskiego przesuwa się na tak skrajną pozycję, jaka jeszcze lata temu była nie do wyobrażenia dla Prawa i Sprawiedliwości - powiedział.

Roch Kowalski uważa, że "Karol Nawrocki realizuje zapowiadaną przez siebie strategię blokowania tego rządu na każdym możliwym etapie i w każdej możliwej sprawie". - Próbuje doprowadzić do takiego wrażenia, że rząd nic nie robi, nic nie może i to dalej nie ma sensu - ocenił.

***

"Strefa wpływów" to wspólny podcast polityczny radiowej Jedynki, radiowej Trójki i Polskiego Radia 24. Renata Grochal, Jacek Czarnecki i Roch Kowalski analizują najważniejsze wydarzenia.

Każdy odcinek "Strefy wpływów" dostępny jest na platformie podcastowej Polskiego Radia i na kanale YouTube Polskiego Radia 24.

• Jest uchwała rządu ws. SAFE. Tusk wdraża plan B
• Sikorski przypomniał, co Błaszczak pisał o SAFE. Polityczna riposta na X
• To oni stracą miliardy przez weto Nawrockiego. MSWiA wylicza

Źródło: Polskie Radio
Prowadzący: Renata Grochal, Roch Kowalski, Jacek Czarnecki
Opracowanie: Paweł Michalak