Poczobut wolny. Białoruski politolog: Łukaszenka próbuje zachować dobre relacje z USA

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Starania o uwolnienie Andrzeja Poczobuta zakończyły się sukcesem. We wtorek działacz polskiej mniejszości i dziennikarz odzyskał wolność
• Reżim Łukaszenki uwolnił Poczobuta w ramach wymiany więźniów
• Dr Paweł Usow uważa, że dużą rolę w uwolnieniu Poczobuta odegrały Stany Zjednoczone

W wyniku wymiany z białoruskiego więzienia wyszło pięć osób, wśród nich działacz polskiej mniejszości i dziennikarz Andrzej Poczobut. Natomiast Polska wydała Rosji przebywającego w areszcie tymczasowym i czekającego na deportację na Ukrainę rosyjskiego archeologa Aleksandra Butiagina. Kijów zarzuca mężczyźnie nielegalne prowadzenie prac na okupowanym przez Rosję Krymie i zniszczenie stanowiska archeologicznego. Białoruskie KGB współpracowało z rosyjskim FSB przy organizowaniu wymiany więźniów. Informację taką podały białoruskie media państwowe.

Posłuchaj

Białoruski politolog, dr Paweł Usow gościem Krzysztofa Grzybowskiego (Temat dnia) 20:37

Dodaj do playlisty

Dodaj do playlisty

W co gra Łukaszenka?

Uwolnienie Andrzeja Poczobuta może być próbą zachowania dobrych relacji reżimu Aleksandra Łukaszenki ze Stanami Zjednoczonymi - uważa dr Paweł Usow. Jak podkreślił, "bez udziału Stanów Zjednoczonych wątpliwe, że Andrzej Poczobut mógłby wyjść z więzienia". Białoruski politolog stwierdził, że "możliwość wyjścia z izolacji gospodarczej i politycznej w stosunkach z krajami zachodnimi zmusza i motywuje Łukaszenkę do podejmowania takich kroków, które obserwowaliśmy wczoraj i miesiąc temu, kiedy z więzień białoruskich wyszło 250 osób".

Dr Paweł Usow zwrócił uwagę, że w ostatnim czasie ustabilizowała się sytuacja na granicy Białorusi z Litwą i Polską. A teraz jeszcze doszło do wymiany więźniów. Politolog tłumaczył, że w ten sposób Łukaszenka wysyła pewne sygnały, że chciałby ocieplić relacje z Zachodem, a przede wszystkim z Polską i Litwą. - Ale próbuje to zrobić w taki sposób, żeby na Zachodzie nie mogli odbierać takiego zachowania jako słabość, jako ugięcie się przed naciskami ze strony krajów zachodnich - powiedział. Dlatego - jak dodał - reżim Łukaszenki podkreśla, że "wymieniono szpiegów za szpiegów".

Gość Polskiego Radia 24 nie ma wątpliwości, że uwolnienie Andrzeja Poczobuta będzie wykorzystywane w relacjach z Zachodem. - To była bardzo kluczowa figura, jeżeli chodzi o więźniów politycznych, którzy się znajdowali, wciąż się znajdują, w więzieniach białoruskich. Było o nim cały czas głośno. I wypuszczenie Andrzeja Poczobuta może być wykorzystane ze strony Mińska, jako próba rozszerzenia możliwości kontaktów nieformalnych i formalnych z państwami zachodnimi, przede wszystkim z Polską - ocenił.

Pięć lat w łagrze

Polsko-białoruski dziennikarz Andrzej Poczobut od pięciu lat przebywał w białoruskim więzieniu. Negocjacje w sprawie jego uwolnienia rozpoczęły się we wrześniu ubiegłego roku. Od lat 90. XX wieku należy do Związku Polaków na Białorusi. Przez wiele lat współpracował z polskimi mediami, relacjonując sytuację polityczną i społeczną na Białorusi. 

Za swoją działalność społeczną i dziennikarską oraz krytykę reżimu Aleksandra Łukaszenki był wielokrotnie zatrzymywany i aresztowany. Po aresztowaniu w 2021 roku władze Białorusi zarzuciły mu podżeganie do nienawiści i rehabilitację nazizmu oraz wzywanie do działań na szkodę Białorusi. W procesie, który rozpoczął się w styczniu 2023, w lutym został skazany przez sąd w Grodnie na osiem lat więzienia o zaostrzonym rygorze.

• Poczobut wróci na Białoruś? Bosacki: będziemy go namawiać, żeby tego nie robił
• Poczobut może przemówić w PE. Trwają pilne rozmowy
• Tusk o szczegółach uwolnienia Poczobuta. "Wiele zwrotów akcji"

Źródło: Polskie Radio 24
Prowadzący: Krzysztof Grzybowski
Opracowanie: Paweł Michalak