Najważniejsze informacje w skrócie:

• W aż 329 zawodów w 37 grupach elementarnych niedobory kadrowe są tak dotkliwe, że zagrażają stabilności kluczowych sektorów gospodarki, takich jak budownictwo, transport czy ochrona zdrowia.
• Receptą na kryzys ma być "ścieżka priorytetowa" dla cudzoziemców, która znosi obowiązek przeprowadzania czasochłonnego testu rynku pracy i nakazuje urzędom błyskawiczne procedowanie zezwoleń dla fachowców z listy deficytowej.
• Ministerstwo nie zapomina o aktywizacji Polaków, oferując wysokie zachęty finansowe, w tym bony na zasiedlenie do 10 tys. zł czy dotacje na własny biznes sięgające 40 tys. zł, pod warunkiem podjęcia pracy w branżach cierpiących na brak rąk do pracy.

Gospodarka już przegrywa z demografią. Mapa polskiego deficytu kadr

Zaprezentowany przez MRPiPS projekt rozporządzenia nr 92 to odpowiedź rządu na strukturalną lukę kompetencyjną, która pogłębia się wraz ze starzeniem społeczeństwa. Przy stopie bezrobocia na poziomie zaledwie 3%, polski rynek pracy wyczerpał swoje naturalne rezerwy. Ministerstwo, bazując na twardych danych z "Barometru zawodów" oraz statystykach urzędów pracy, stworzyło listę profesji, w których liczba chętnych do pracy jest niewspółmiernie niska w stosunku do potrzeb pracodawców.

Wykaz obejmuje zawody, które spełniają rygorystyczne kryteria: m.in. na jedną ofertę pracy wypada w nich mniej niż 5 bezrobotnych, a w danej grupie zawodowej zarejestrowanych jest łącznie mniej niż 5000 osób bez pracy w skali kraju.

Kogo konkretnie brakuje? Lista poszukiwanych

Analiza dokumentu pozwala wyodrębnić kluczowe klastry gospodarcze, w których sytuacja jest alarmująca. Poniżej przedstawiamy zestawienie zawodów, które znalazły się w ministerialnym wykazie.

Co to oznacza dla pracownika i rynku?

Obecność na tej liście to jasny sygnał: w tych branżach praca "czeka na człowieka", a nie odwrotnie. Dla osób szukających zatrudnienia oznacza to mniejszą konkurencję, większą stabilność zatrudnienia oraz presję na wzrost wynagrodzeń, którą wymusza rynek pracownika. Z perspektywy gospodarki sytuacja jest jednak groźna – brak rąk do pracy w tych sektorach to ryzyko opóźnień w inwestycjach, wzrostu kosztów usług (co napędza inflację) oraz obniżenia jakości usług publicznych, np. w transporcie czy ochronie zdrowia.

Recepta rządu. Imigracja i aktywizacja

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zamierza rozwiązać ten problem dwutorowo.

Po pierwsze: Szybka ścieżka dla cudzoziemców. Dla 329 zawodów z listy uruchomiona zostanie tzw. ścieżka priorytetowa. Oznacza to zniesienie obowiązku uzyskiwania informacji starosty (testu rynku pracy), co dotychczas wydłużało procedury. Wojewodowie i konsulowie będą mieli prawny obowiązek traktować wnioski wizowe i zezwolenia na pracę dla tych fachowców priorytetowo. Ma to skrócić czas oczekiwania i pozwolić firmom szybciej łatać dziury kadrowe.

Po drugie: Zachęty finansowe dla Polaków. Resort chce też mobilizować rodzimych pracowników, oferując konkretne wsparcie finansowe z Funduszu Pracy dla osób wybierających zawody deficytowe.

Czym jest wykaz i jak będzie działać?

Nowy wykaz nie jest dokumentem statycznym. Ma być narzędziem elastycznym, podlegającym ciągłemu monitoringowi. Ministerstwo zapowiada, że lista będzie aktualizowana w odpowiedzi na zmiany rynkowe – zawody, w których sytuacja się poprawi, będą z niej znikać, a nowe, zagrożone deficytem, będą dopisywane.

Regulacja ta ma wejść w życie w II kwartale 2026 roku. Jest fundamentem nowej polityki migracyjnej i zatrudnieniowej państwa, mającym chronić gospodarkę przed przegrzaniem i zatorami wynikającymi z braku kadr. Dokument ten pozwala odejść od uznaniowych decyzji lokalnych urzędników na rzecz systemowego zarządzania potrzebami rynku pracy w skali całego kraju.

Czytaj także: 

• Życie singla znów podrożało. Winne kosmetyki i espresso
• Honor dzieci warty połowę miesięcznych wydatków. Grudzień ciężkim miesiącem dla rodzin
• Seniorzy słono płacą za wigilijny obiad. Dzień z rodziną wart tyle, co 3 tygodnie samemu

Źródło: MRPiPS/Michał Tomaszkiewicz