Zmiana waloryzacji emerytur. Nie takie plany miał rząd
Wypłacane od marca emerytury i renty będą wyższe o 5,3% - a według planu wpisanego do budżetu miały wzrosnąć o 4,88%. Podwyżkę wymusiły dane GUS, ta historia powtarza się co roku - czasem z korektą w górę, czasem w dół.
2026-02-23, 13:57
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Zgodnie z ostatecznymi wyliczeniami, wskaźnik marcowej waloryzacji ukształtował się na poziomie 105,3%, co oznacza, że najniższa emerytura wzrośnie do kwoty 1978,49 zł brutto, gwarantując seniorom przelew w wysokości 1800,43 zł "na rękę".
- Korekta rządowych założeń wynika bezpośrednio z obiektywnych wskaźników makroekonomicznych – szybszego niż prognozowano wzrostu wynagrodzeń w gospodarce oraz wyższej tak zwanej inflacji emeryckiej.
- Wbrew pozorom, wyższa od planowanej podwyżka nie oznacza realnego bogacenia się świadczeniobiorców; polski mechanizm waloryzacji działa bowiem z opóźnieniem (ex post), rekompensując jedynie utratę siły nabywczej pieniądza wywołaną zeszłoroczną drożyzną.
Rządowe prognozy a twarda rzeczywistość. Ile wyniesie minimum?
Marcowa waloryzacja to coroczny punkt zwrotny w domowych budżetach milionów Polaków. W bieżącym, 2026 roku, ostateczny wskaźnik podwyżek zatrzymał się na poziomie 5,3%. Jest to wartość zauważalnie wyższa od 4,88%, które Ministerstwo Finansów wpisało ostrożnie do ustawy budżetowej jesienią ubiegłego roku.
Dla osób pobierających najniższe świadczenia ta procentowa różnica przekłada się na konkretne, wymierne kwoty. Emerytura minimalna, która przed waloryzacją wynosiła 1878,91 zł brutto, wzrośnie dokładnie o 99,58 zł, osiągając pułap 1978,49 zł brutto. Rządowe plany zakładały pierwotnie kwotę w okolicach 1970 zł. Co najważniejsze dla samych zainteresowanych, "na rękę" seniorzy z minimalnym świadczeniem otrzymają 1800,43 zł netto, co stanowi wyraźny wzrost w stosunku do wcześniejszych 1709,81 zł netto.
Emerytury 2026 (na rękę)
Podwyżki przy waloryzacji 5,3%
| Obecna emerytura brutto | Obecna emerytura netto | Emerytura po waloryzacji netto | Podwyżka (netto) |
|---|---|---|---|
| 500,00 zł | 455,00 zł | 479,12 zł | +24,12 zł |
| 750,00 zł | 682,50 zł | 718,67 zł | +36,17 zł |
| 1 000,00 zł | 910,00 zł | 958,23 zł | +48,23 zł |
| 1 250,00 zł | 1 137,50 zł | 1 197,79 zł | +60,29 zł |
| 1 500,00 zł | 1 365,00 zł | 1 437,35 zł | +72,35 zł |
| 1 750,00 zł | 1 592,50 zł | 1 676,90 zł | +84,40 zł |
| 1 800,00 zł | 1 638,00 zł | 1 724,81 zł | +86,81 zł |
| 1 878,91 zł | 1 709,81 zł | 1 800,43 zł | +90,62 zł |
| 1 900,00 zł | 1 729,00 zł | 1 820,64 zł | +91,64 zł |
| 1 950,00 zł | 1 774,50 zł | 1 868,55 zł | +94,05 zł |
| 2 000,00 zł | 1 820,00 zł | 1 916,46 zł | +96,46 zł |
| 2 050,00 zł | 1 865,50 zł | 1 964,37 zł | +98,87 zł |
| 2 100,00 zł | 1 911,00 zł | 2 012,28 zł | +101,28 zł |
| 2 150,00 zł | 1 956,50 zł | 2 060,19 zł | +103,69 zł |
| 2 200,00 zł | 2 002,00 zł | 2 108,11 zł | +106,11 zł |
| 2 250,00 zł | 2 047,50 zł | 2 156,02 zł | +108,52 zł |
| 2 300,00 zł | 2 093,00 zł | 2 203,93 zł | +110,93 zł |
| 2 350,00 zł | 2 138,50 zł | 2 251,84 zł | +113,34 zł |
| 2 400,00 zł | 2 184,00 zł | 2 296,49 zł | +112,49 zł |
| 2 450,00 zł | 2 229,50 zł | 2 338,08 zł | +108,58 zł |
| 2 500,00 zł | 2 275,00 zł | 2 379,68 zł | +104,68 zł |
| 2 600,00 zł | 2 354,00 zł | 2 462,86 zł | +108,86 zł |
| 2 700,00 zł | 2 433,00 zł | 2 546,05 zł | +113,05 zł |
| 2 800,00 zł | 2 512,00 zł | 2 629,24 zł | +117,24 zł |
| 2 900,00 zł | 2 591,00 zł | 2 712,42 zł | +121,42 zł |
| 3 000,00 zł | 2 670,00 zł | 2 795,61 zł | +125,61 zł |
| 3 200,00 zł | 2 828,00 zł | 2 961,98 zł | +133,98 zł |
| 3 400,00 zł | 2 986,00 zł | 3 128,36 zł | +142,36 zł |
| 3 600,00 zł | 3 144,00 zł | 3 294,73 zł | +150,73 zł |
| 3 800,00 zł | 3 302,00 zł | 3 461,11 zł | +159,11 zł |
| 4 000,00 zł | 3 460,00 zł | 3 627,48 zł | +167,48 zł |
| 4 200,00 zł | 3 618,00 zł | 3 793,85 zł | +175,85 zł |
| 4 400,00 zł | 3 776,00 zł | 3 960,23 zł | +184,23 zł |
| 4 600,00 zł | 3 934,00 zł | 4 126,60 zł | +192,60 zł |
| 4 800,00 zł | 4 092,00 zł | 4 292,98 zł | +200,98 zł |
| 5 000,00 zł | 4 250,00 zł | 4 459,35 zł | +209,35 zł |
| 5 200,00 zł | 4 408,00 zł | 4 625,72 zł | +217,72 zł |
| 5 400,00 zł | 4 566,00 zł | 4 792,10 zł | +226,10 zł |
| 5 600,00 zł | 4 724,00 zł | 4 958,47 zł | +234,47 zł |
| 5 800,00 zł | 4 882,00 zł | 5 124,85 zł | +242,85 zł |
| 6 000,00 zł | 5 040,00 zł | 5 291,22 zł | +251,22 zł |
| 7 000,00 zł | 5 830,00 zł | 6 123,09 zł | +293,09 zł |
| 8 000,00 zł | 6 620,00 zł | 6 954,96 zł | +334,96 zł |
| 9 000,00 zł | 7 410,00 zł | 7 786,83 zł | +376,83 zł |
Matematyka waloryzacji. Dlaczego wskaźnik wzrósł?
Wysokość waloryzacji w Polsce w żadnym wypadku nie jest arbitralną decyzją polityków, uwarunkowaną bieżącą sytuacją w parlamencie. To ścisły, matematyczny wzór, który wypełnia się danymi dostarczanymi przez Główny Urząd Statystyczny w lutym.
Na końcowy wynik 5,3% złożyły się dwa kluczowe elementy z 2025 roku. Pierwszym z nich jest tzw. inflacja "emerycka", czyli wskaźnik wzrostu cen towarów i usług kupowanych najczęściej przez gospodarstwa domowe emerytów. Wyniosła ona 4,2%, przewyższając rządowe szacunki zakładające 4%.
Drugim filarem jest partycypacja we wzroście gospodarczym – ustawa gwarantuje seniorom dodatek w wysokości 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Ponieważ płace w 2025 roku rosły bardzo dynamicznie (realny wzrost wyniósł 5,5%), ten ułamek przełożył się na 1,1 punktu procentowego doliczanego do waloryzacji (zamiast planowanego 0,88%). Suma tych wartości (4,2% oraz 1,1%) dała ostateczny, wyższy rezultat.
Waloryzacja emerytur. Coroczna ruletka z budżetem
Rozbieżność pomiędzy projektem budżetu a lutowymi danymi GUS nie jest anomalią, lecz stałym elementem polskiego systemu finansów publicznych. Konstruowanie budżetu odbywa się jesienią, w oparciu o modele analityczne, podczas gdy finalny wskaźnik odzwierciedla zamknięty już rok kalendarzowy.
Gdy prześledzimy ostatnie lata, zauważymy wyraźną sinusoidę. Kiedy inflacja gwałtownie przyspiesza, rządowe modele zazwyczaj nie nadążają za rzeczywistością, co skutkuje niedoszacowaniem waloryzacji i koniecznością znalezienia przez państwo dodatkowych miliardów złotych. Tak było chociażby w 2022 roku (wzrost o 2,11 pkt% wobec planu na fali kryzysu energetycznego) oraz w 2023 roku, gdy wskaźnik przebił prognozy o pełen punkt procentowy. Z kolei w latach hamowania inflacji (2024 i 2025 r.), budżet przeszacowywał wydatki, co w rezultacie dawało państwu pewne oszczędności, gdyż ostateczna podwyżka była niższa od zakładanej (odpowiednio o 0,18 oraz 0,32 pkt%).
Waloryzacja:
Plan a Rzeczywistość
Dlaczego rządowe prognozy z budżetu rzadko pokrywają się z ostatecznym wskaźnikiem z lutego?
2026 r. (Obecny) +0,42 pp.
Powód: Waloryzacja wyższa od założeń. Głównym powodem był szybszy od prognozowanego wzrost płac w 2025 roku oraz nieco wyższa tzw. inflacja emerycka.
2025 r. -0,32 pp.
Powód: Inflacja w 2024 r. wyhamowała szybciej, niż zakładano podczas tworzenia budżetu.
2024 r. -0,18 pp.
Powód: Dynamika spadku inflacji w drugiej połowie roku była silniejsza, niż przewidywały modele Ministerstwa Finansów.
2023 r. +1,00 pp.
Powód: Skokowy, rekordowy odczyt "szczytu inflacyjnego" z 2022 r. dodatkowo wsparty waloryzacją kwotowo-procentową (min. 250 zł brutto).
2022 r. +2,11 pp.
Powód: Największa rozbieżność w historii. Budżet powstawał przed kryzysem energetycznym i wojną na Ukrainie, które napędziły inflację.
Kiedy inflacja gwałtownie rośnie (np. 2022, 2023, 2026), budżet niedoszacowuje wskaźnika. Państwo musi wtedy "na gwałt" szukać dodatkowych miliardów złotych w trakcie roku.
Gdy inflacja znajduje się w trendzie spadkowym (2024, 2025), budżet zazwyczaj przeszacowuje koszty waloryzacji, co generuje oszczędności w kasie FUS.
Mechanizm polskiej waloryzacji chroni siłę nabywczą seniorów ex post (po fakcie). Zawsze opiera się na twardych danych za ubiegły rok, a nie na urzędniczych przewidywaniach.
Czy wyższa waloryzacja naprawdę się opłaca?
Z psychologicznego punktu widzenia, podwyżka o 5,3% zamiast 4,88% może wydawać się sukcesem i "zyskiem" dla emeryta. Ekonomiści studzą jednak ten entuzjazm. Należy wyraźnie podkreślić, że polski mechanizm waloryzacyjny funkcjonuje w oparciu o zasadę rekompensaty "ex post" – po fakcie.
Wyższy wskaźnik nie oznacza, że państwo przyznaje seniorom ekstra bonus, lecz stanowi twardy dowód na to, że w minionym roku koszty życia rosły szybciej, niż początkowo przewidywano. Waloryzacja ma za zadanie wyłącznie ochronę siły nabywczej – przywraca wartość pieniądza, którą zdążyła już zjeść inflacja. Warto również zauważyć, że tegoroczne 5,3%, pomimo korekty w górę, jest jedną z najniższych podwyżek w ostatnich latach – w 2024 roku wskaźnik ten wynosił ponad 12%, co dobitnie świadczy o tym, że uciążliwa presja cenowa w polskiej gospodarce wreszcie wyhamowała.
- Styczniowe zamieszanie w portfelu singla. Podwyżka minimalnej minimalnie za mała
- 2000 zł pękło. Rodziny wygrały bitwę z cenami, ale przegrały wojnę
- Święta, święta i nie po świętach. Ceny w styczniu łaskawsze dla emerytów
Źródło: KPRM/GUS/Michał Tomaszkiewicz