Ropa znów podrożeje? Iran może nałożyć sankcje na Zachód
Irańskie władze myślą o nałożeniu opłat na statki pokonujące cieśninę Ormuz. Rozważają też ukaranie państw stosujących wobec Iranu sankcje ograniczeniami w żegludze już po zakończeniu wojny.
2026-03-19, 14:59
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Iran rozważa nałożenie opłat na statki przepływające przez cieśninę Ormuz. Wysokość ewentualnych opłat jest na razie nieznana
- Po zakończeniu wojny Iran chce ustanowić "nowy porządek w cieśninie Ormuz" i stosować ograniczenia wobec państw, które nałożyły na niego sankcje
- Cieśnina Ormuz jest obecnie praktycznie zablokowana, co wstrzymuje transport ropy z krajów Zatoki Perskiej. W normalnych okolicznościach przepływa tamtędy ok. 20% światowego transportu ropy
Pokonanie cieśniny Ormuz będzie płatne?
Władze Iranu rozważają nałożenie opłat na statki przepływające przez cieśninę Ormuz, wynika z przekazanej w czwartek agencji Mehr wypowiedzi irańskiego deputowanego Mohammada Mokbera. Cieśnina jest blokowana przez Iran w związku z trwającym od 28 lutego amerykańsko-izraelskim atakiem na ten kraj.
- Wykorzystując strategiczne położenie cieśniny Ormuz, możemy nałożyć sankcje na (Zachód) i uniemożliwić ich statkom przepływanie przez tę drogę wodną - powiedział Mokber.
Według agencji Reuters był on doradcą najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneiego, który zginął na początku wojny.
Nowy porządek w cieśninie po wojnie
Zdaniem Mokbera po zakończeniu wojny między USA i Izraelem a Iranem nastąpi "nowy porządek w cieśninie Ormuz". Pozwoli to Iranowi na stosowanie ograniczeń wobec państw, które nałożyły na niego sankcje - uważa deputowany.
Efekt domina
Jak irański "podatek" dotrze do polskiej stacji? Załóżmy, że Iran wprowadzi opłatę tranzytową za przepłynięcie tankowca. Co to oznacza w praktyce?
1. Armatorzy
Właściciel statku (armator) musi zapłacić wielomilionowe myto (opłatę tranzytową) za bezpieczne przepłynięcie tankowca, co drastycznie podnosi koszty frachtu.
2. Rafinerie w Europie
Zwiększony koszt frachtu nie znika. Zostaje on natychmiast przerzucony na rafinerie kupujące ropę w Europie.
3. Rynek Hurtowy
Rafinerie (np. w Polsce czy w Niemczech) wliczają droższy, zakupiony surowiec bezpośrednio w hurtowe ceny paliw.
4. Ty na stacji
Na samym końcu tego długiego łańcucha stoisz Ty, konsument.
Cena wyższa o kilkanaście lub kilkadziesiąt groszy na litrzeWidzisz zmianę na pylonie stacji benzynowej. Tak właśnie daleka geopolityka drenuje nasze domowe budżety.
W ocenie agencji Reuters, podjęcie decyzji o narzuceniu opłat jednostkom pokonującym cieśninę Ormuz byłoby próbą czerpania zysków z kontroli nad kluczowym szlakiem wodnym, przez który przepływa jedna piąta światowej ropy i gazu skroplonego. Traktowanie inaczej państw, które stosują wobec Iranu sankcje może oznaczać preferencje w pokonywaniu cieśniny Ormuz dla firm z Chin, Indii czy sprzymierzonej z USA w ramach NATO Turcji.
Od początku wojny Iran zakłóca tranzyt statków przez cieśninę, które według niego są powiązane z jego wrogami i ich sojusznikami. Atakuje również instalacje petrochemiczne tych państw Zatoki Perskiej, które udostępniają USA swoje terytorium pod bazy wojskowe.
Wprowadzając opłaty zróżnicowane w zależności od państwa, Iran naruszyłby Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS). Pozwala ona nakładać opłaty za niektóre usługi (np. pilotaż statków, z czego korzysta Dania), ale zakazuje dyskryminacji.
Czytaj także:
- Rząd obniży akcyzę na paliwo? "Analizujemy sytuację". Włosi już to zrobili
- Pożary w Ras Laffan i ataki rakietowe w ZEA. Iran przekroczył "czerwoną linię"
- Wojna w Iranie nagania turystów do Polski? Jesteśmy "bezpieczną przystanią"
Źródło: PAP/Andrzej Mandel