Niebezpieczny trend w USA. Niezaszczepieni "zamawiają krew"

Nie mogą skorzystać ze standardowych zapasów

"Wbrew naukowej wiedzy niektórzy pacjenci i opiekunowie w USA żądają przetaczania krwi wyłącznie od dawców niezaszczepionych przeciwko COVID-19" - podkreślają naukowcy, którzy wypowiadali się dla magazynu "Transfusion".

Ich wnioski to pokłosie badań retrospektywnych, przeprowadzonych w ośrodku Vanderbilt University Medical Center (VUMC). Dotyczyły serii donacji celowych ze wskazaniem biorcy. Uzasadnieniem takich decyzji była odmowa transfuzji od osób zaszczepionych przeciwko COVID-19, co uniemożliwiało skorzystanie ze standardowego zapasu krwi.

To odejście od protokołów bezpieczeństwa transfuzji oraz praktyki medycznej opartej na dowodach. Naukowcy porównują to z obawami dotyczącymi przetaczania krwi podczas epidemii HIV i AIDS. "W Stanach Zjednoczonych i innych krajach o wysokich dochodach bezpieczeństwo i dostępność krwi zależą zasadniczo od anonimowego, dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania krwi. Model ten opiera się na zasadach altruizmu i solidarności społecznej i okazał się wysoce skuteczny w utrzymaniu bezpieczeństwa krwi poprzez rygorystyczne badania przesiewowe dawców, testy na choroby zakaźne i nadzór nad jakością" - czytamy. 

W istocie statystyki nie wskazują na podwyższony poziom niebezpieczeństwa. Krew ochotników jest bezpieczna, a ryzyko zakażenia na jednostkę wynosi 1 na 1 mln w przypadku głównych wirusów przenoszonych drogą transfuzji. To efekt rozwoju testów i badań przesiewowych.

Nie ma wyższego ryzyka?

Prośby o krew od niezaszczepionych dawców to nowe wyzwanie, z którym musi mierzyć się amerykańska służba zdrowia. Co więcej, niektóre stany zaproponowały zmiany legislacyjne, które nakładałyby obowiązek wprowadzenia możliwości takiego "wyboru krwi". Sprzeciwiają się temu zarówno organizacje zawodowe, jak i regulacyjne. 

Wskazuje się, że centra krwiodawstwa nie rejestrują ani nie udzielają informacji o szczepieniu dawców. Ponadto przedstawiano dowody, że transfuzja od zaszczepionych na COVID-19 nie stanowi czynnika podwyższonego ryzyka. 

W okresie przytoczonego badania, prowadzonego w VUMC, bank krwi otrzymał 0,03 proc. jednostek od dwóch dawców celowych (48/144 856). W tym czasie odmowy przyjęcia krwi od zaszczepionych na COVID-19 spowodowały konsekwencje medyczne dla pacjentów. 

"Poważne konsekwencje"

Stan kliniczny dwóch z nich - w tym jednego dziecka - pogorszył się z powodu takich decyzji. Jeden z pacjentów pediatrycznych musiał przyjąć transfuzję odbiegającą od standardowych regulacji, aby uniknąć dezaktualizacji. 

Ponadto w przypadku dwojga dzieci musiały zostać podjęte decyzje o zmianie terminu lub odwołaniu operacji z powodu "niedostępności wymaganych składników krwi". Autorzy badania podkreślają, że prośby o krew od niezaszczepionych prowadzą do nieefektywności opieki zdrowotnej, eskalacji i opóźnień. Tacy pacjenci często wolą przyjąć krew od znanych sobie dawców. 

Składniki szczepionki na COVID-19 nie pozostają we krwi na dłuższy okres. Same przeciwciała działają podobnie do tych, które powstają w wyniku naturalnej infekcji. Badania potwierdziły, że transfuzja od zaszczepionych dawców nie wiązała się z późniejszymi niekorzystnymi skutkami dla biorców. 

Potrzeba edukacji

Naukowcy wskazują, że prośby o krew od niezaszczepionych dawców są efektem dezinformacji i zaniku zaufania do wiedzy naukowej oraz instytucji medycznych. Powodują również realne utrudnienia w opiece, takie jak nieefektywne wykorzystanie zasobów, luki w nadzorze opieki zdrowotnej, oraz oczywiście obniżone bezpieczeństwo pacjentów. 

Zdaniem autorów konieczna jest edukacja pacjentów i ujednolicenie przepisów dotyczących transfuzji tak, aby lekarze pod presją nie podejmowali decyzji bez medycznego uzasadnienia. Zresztą wskazują także na edukację polityków, zwłaszcza w stanach, które proponowały wprowadzenie zmian umożliwiających zamawianie krwi od niezaszczepionych dawców. Projekty, które były proponowane w stanach: Oklahoma, Tennessee, Kentucky, Utah, Montana i Wyoming nie zostały wprowadzone.

• Ten owoc to "król witamin". Wspiera trawienie i pomaga lepiej spać
• Reforma NFZ uderzy w diagnostykę? "Cięcia są przekierowane na pacjentów"
• Suplementy przedtreningowe zaburzają sen? Zaskakujące wyniki badań

Źródło: PAP/egz