Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa objęcie małych opakowań szklanych o pojemności 100 i 200 ml systemem kaucyjnym
• Pierwsze decyzje dotyczące korekt w systemie kaucyjnym mają zapaść do czerwca. Objęcie małpek kaucją wymagałoby jednak konsultacji z przedsiębiorcami i stroną społeczną
• Ewentualne objęcie kaucją kłopotliwych małych, jednorazowych, opakowań alkoholu wymagałoby inwestycji od producentów, dystrybutorów i firm logistycznych

Problem z małpkami 

Jednorazowe opakowania szklane o pojemności 100 i 200 ml nie są obecnie objęte systemem kaucyjnym. W systemie kaucyjnym są wielorazowe butelki o pojemności do 1,5 l i tylko te, które są zdeklarowane jako wielorazowe - najczęściej dotyczy to piwa, wód mineralnych czy soków. Tymczasem najpowszechniej obecnym w śmietnikach (i poza nimi, niestety) opakowaniem szklanym są właśnie małpki. Polacy kupują ich ponad 1 mln dziennie. 

Małe opakowania mogą zostać objęte systemem kaucyjnym. Złotówka kaucji mogłaby zachęcić do tego, by trafiały one do wtórnego obiegu. Zwolenniczką takiego rozwiązania jest wiceministra klimatu Anita Sowińska. Ale żadne decyzje nie zapadły. 

- Jeżeli chodzi o butelki jednorazowe, w tym małpki, w tej chwili nie podjęliśmy jeszcze żadnej decyzji. Daliśmy sobie mniej więcej pół roku, żeby sprawdzić, jak system kaucyjny działa i co ewentualnie należy poprawić. Niewykluczone, że jakieś drobne korekty będą potrzebne. W ciągu tego czasu podejmiemy decyzję na kolejne lata - powiedziała Sowińska podczas debaty w Senacie.

🍾 Plaga "małpek"

Czy wiesz, ile małych butelek sprzedaje się w Polsce i dlaczego kaucja jest niezbędna?

📊 Skala problemu

Statystyki sprzedaży w Polsce są zatrważające:

12-15 sztuk na sekundę

400 mln opakowań rocznie

🗑️ Jak jest teraz?

Obecnie recykling zależy wyłącznie od dobrej woli konsumenta.

Butelka trafi do huty tylko wtedy, gdy ktoś wrzuci ją do zielonego kontenera.

Efekt: Poziom odzysku szkła wynosi jedynie ok. 60%.

♻️ Efekt kaucji

Wprowadzenie systemu kaucyjnego ma drastycznie zmienić te statystyki.

Cel: Ponad 90% odzysku

Motywacja finansowa sprawi, że większość z tych 400 milionów butelek wróci do obiegu, zamiast trafić na wysypisko lub do lasu.

Włączenie małych butelek do systemu nie będzie łatwe

Wiceministra spostrzegła, że objęcie małpek systemem kaucyjnym nie będzie proste. Wymagałoby to bowiem sporych nakładów ze strony producentów, dystrybutorów czy firm logistycznych. Dlatego, nim zapadną, jakiekolwiek decyzje, będą musiały odbyć się konsultacje.

Zmiany będą musieli wprowadzić też operatorzy systemu kaucyjnego. O ile same urządzenia mogą być przystosowane do takich opakowań już teraz, to zmian będzie wymagało choćby oprogramowanie. 

O objęciu małpek systemem kaucyjnym mówiło się od początku. Podstawowym powodem jest fakt, że licznie zalegają one w przestrzeni publicznej zamiast w pojemnikach na szkło czy koszach na śmieci. Czymś zwyczajnym jest widok pustej butelki po alkoholu ustawionej pod ławką na przystanku czy zewnętrznych parapetów budynków. 

Pierwsze decyzje dotyczące korekt w systemie kaucyjnym mają zapaść w czerwcu 2026. 

Czytaj także: 

• Co najmniej 40 mln małpek miesięcznie. Tyle piją Polacy
• Błąd w kaucji w Biedronce. Klienci zarabiali zamiast płacić
• System kaucyjny w Polsce. "Czarne dziury w 200 gminach"

Źródło: Portal Spożywczy/Senat.gov.pl/Andrzej Mandel