Miliardy euro z programu SAFE. "Ważny z punktu widzenia działań Rosji"

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Polska otrzyma 44 mld euro z unijnego programu SAFE na modernizację armii i infrastruktury obronnej
• To niemal 30 proc. całej puli unijnego mechanizmu, co czyni Polskę jego największym beneficjentem
• Program SAFE jest ważny w kontekście działań Rosji - podkreślił Mariusz Marszałkowski

Program SAFE stał się dla Polski kluczowym instrumentem finansowania modernizacji obronnej, dając dostęp do rekordowych 43,7 mld euro, czyli około 185-190 mld zł. To niemal 30 proc. całej puli unijnego mechanizmu, co czyni Polskę jego największym beneficjentem. Bruksela uzasadnia tę decyzję strategicznym położeniem kraju i rolą państwa frontowego na wschodniej flance UE, uznając, że bezpieczeństwo polskiej granicy jest elementem bezpieczeństwa całej Wspólnoty. Środki z SAFE mają formę preferencyjnej pożyczki rozłożonej na dekady, z długą karencją i niskim kosztem obsługi. Zgodnie z zasadami programu pieniądze powinny trafiać przede wszystkim na inwestycje realizowane w Europie, a w praktyce - na projekty z dominującym udziałem komponentów produkowanych w państwach UE. W przypadku Polski oznacza to silne ukierunkowanie wsparcia na krajowy przemysł zbrojeniowy oraz infrastrukturę obronną.

Realizacja programu SAFE wpisuje się w szerszą dyskusję o realnej zależności Europy od Stanów Zjednoczonych w sferze militarnej. - Przez lata byliśmy nauczeni, że Amerykanie są gwarantem euroatlantyckiego bezpieczeństwa - zauważył Mariusz Marszałkowski. Ekspert odniósł się przy tym krytycznie do narracji, według której Europa miała "żyć na koszt" USA. - Zwolennicy obecnej polityki amerykańskiej mówią, że Europa funkcjonowała kosztem Stanów Zjednoczonych, a Amerykanie jej bronili. To bzdura. Zależność Europy od USA jest w dużej mierze efektem tego, że Amerykanie zarabiali ogromne pieniądze na sprzedaży sprzętu wojskowego. Przez lata byli hegemonem na rynku zbrojeniowym - ocenił gość Polskiego Radia 24.

Posłuchaj

Mariusz Marszałkowski o bezpieczeństwie Polski (Temat dnia) 13:31

Dodaj do playlisty

Dodaj do playlisty

Polskie zamówienia zbrojeniowe. Większość z USA

W tym kontekście wskazał także na polskie doświadczenia. - Wystarczy spojrzeć na polskie zamówienia obronne - ich większość to produkcja amerykańska. Zrezygnowanie z tego sprzętu byłoby bardzo trudne, podobnie jak realne uniezależnienie się od Stanów Zjednoczonych - podkreślił. Dodał jednocześnie, że w naszym kraju raczej nikt nie będzie chciał pozbywać się amerykańskiego sprzętu. 

Środki z SAFE mają być przeznaczane m.in. na modernizację wojsk lądowych, obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową, systemy bezzałogowe oraz rozbudowę zdolności produkcyjnych amunicji. Znaczna część funduszy może wesprzeć seryjną produkcję i rozwój polskich systemów uzbrojenia, takich jak Borsuk, Krab, Piorun czy elementy programów Narew i Pilica+. Ważnym elementem jest także tzw. Tarcza Wschód - obejmująca zarówno infrastrukturę inżynieryjną, jak i zaawansowane systemy nadzoru. - To istotny program z punktu widzenia wzmocnienia naszego bezpieczeństwa w kontekście działań Rosji - podkreślił ekspert.

SAFE pełni również funkcję finansową. Około 70 proc. przyznanych Polsce środków może zostać wykorzystane na refinansowanie wcześniej zaciągniętych zobowiązań zbrojeniowych, co oznacza zamianę droższego długu krajowego na tańszy dług unijny. Rząd liczy, że pozwoli to wygenerować wielomiliardowe oszczędności na odsetkach i jednocześnie uwolnić krajowe środki na zakupy sprzętu spoza UE, których program SAFE nie obejmuje.

• Funkcjonariusz SOP zabił 4-letnią córkę. Jest ruch prokuratury
• Ewakuacja psów z Sobolewa. Policja odpowiada na zarzuty
• Ukradli puszkę WOŚP. Doszło do ataku nożem

Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Ewa Wasążnik
Opracowanie: Robert Bartosewicz