Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Mimo spadków cen na giełdach światowych ceny kawy w sklepach nadal rosną. W Polsce niektóre kawy ziarniste kosztują już ponad 100 zł za kilogram
• Wysokie ceny napędzają rynek podróbek. Fałszerze kawy oferują "markowe" produkty w bardzo atrakcyjnych cenach. Część podróbek dostaje się do sklepów stacjonarnych
• Najczęstszym sposobem fałszowania kawy jest dodawanie do niej odpowiednio spreparowanej soi, ale domieszki mogą być różne

Kawa nie zawsze jest kawą

Problem fałszowania kawy narasta i to szybko. Wysokie ceny markowych kaw, a nawet kaw marek własnych sieci handlowych, sprawiają, że internetowe "okazje" znajdują kupców. 

Najczęstszym sposobem fałszowania kawy jest używanie palonej soi. Może ona imitować kawę niemal perfekcyjnie - po odpowiednim paleniu ma ciemny kolor, gorzkawy aromat i daje też intensywny napar. Szczególnie trudna jest do odróżnienia w kawach mielonych i rozpuszczalnych. 

Jak wykryć soję i inne wypełniacze w kawie? 

W kawie mielonej soję można wychwycić. Pierwszym krokiem jest sprawdzenie zapachu - zbyt ziemisty może wskazywać na obecność soi. Dodatkowo soja szybciej wchłania wodę, więc przy parzeniu "po turecku" szybciej opadnie na dno, podczas gdy kawa zostanie dłużej na górze. 

W kawie ziarnistej soję można wychwycić po kształcie. Ziarna soi są niemal idealnie kuliste, podczas gdy ziarna kawy mają wydłużony kształt i charakterystyczne rowki. Fałszerze próbują to omijać, używając formowanej masy z soi. 

Inne domieszki też bywają wykrywalne. Fałszerze mogą dosypywać do kawy palony jęczmień, pszenicę, kukurydzę i inne zboża. Wychwycić je można po jaśniejszej barwie. Jeżeli kawa mielona ma jaśniejszą barwę niż zwykle, to może być faktycznie kawą w znacznej części zbożową. 

Klasycznie dodaje się też różne wypełniacze, w postaci łusek kawy, łodyg, a nawet fusów kawowych. W mielonej kawie będą trudne do wykrycia. Wypełniacze mogą stanowić nawet 40% wagi rzekomej kawy (a czasem więcej). 

Arabica z robusty

Innym sposobem fałszowania kawy jest manipulowanie jej jakością. Oznacza to zamienianie arabiki (uznawanej za odmianę wyższej jakości) robustą. Arabika ma delikatniejszy smak i mniejszą zawartość kofeiny. 

W kawie mielonej to oszustwo jest bardzo trudno wychwycić, ale w kawie ziarnistej wystarczy przyjrzeć się ziarnom. Arabika ma rowek w kształcie litery "S", a robusta prosty. Ziarna robusty są też bardziej "pękate", podczas gdy arabiki podłużne. 

Czy można liczyć na spadki cen kawy? 

Na światowych giełdach ceny kawy przestały już gwałtownie rosnąć i spadły znacząco poniżej rekordowych 440 centów za funt. Obecnie arabika kosztuje ok. 298 centów za funt. 

Jednak do sklepów zaczyna powoli trafiać kawa kupowana przez producentów w szczycie cenowym. Nim więc dojdzie do ewentualnych spadków, musi minąć jeszcze czas. 

Producenci nie są też zbyt skłonni do obniżania cen z uwagi na niepewność na rynku. Wielkość nadchodzących zbiorów w Brazylii jest zagadką, choć zapowiadają się rekordowo. Jednak pogoda może je zepsuć. Ostatnie zbiory były znacznie mniejsze od średniej wieloletniej. 

W Wietnamie ostatnie zbiory były nieco większe niż średnia wieloletnia. Jednak tam zbierana jest głównie robusta, a cena kawy na półkach zależy przede wszystkim od ceny arabiki.

W polskich sklepach ceny kaw marek własnych to ok. 40-50 zł, a kaw markowych mogą przekraczać 100 zł (np. Lavazzy, Tchibo Barista). Oferty poza dużymi sieciami handlowymi ze znacznie niższymi cenami to najprawdopodobniej oferty z fałszowaną kawą. 

Czytaj także: 

• Kielecki czy Winiary? Tak Polacy zagłosowali pieniędzmi
• Fałszywe suplementy udające znane marki. Tysiące poszkodowanych w Polsce
• Jagodzianki bez jagód? Raport IJHARS ujawnia oszustwa w ciastkach

Źródło: Dla Handlu/Andrzej Mandel