Pożary już biją rekordy. 2026 rok może być najgorszy w historii

Globalne ocieplenie i niszczycielskie pożary

Świat jest na dobrej drodze do "niezwykle ekstremalnych zjawisk pogodowych" w dalszej części roku - ostrzegają eksperci z World Weather Attribution. "Daily Mail" alarmuje, że do kwietnia (włącznie) pożary lasów dotknęły najwięcej terenów w historii (w analogicznym okresie). "Na całym świecie zniszczeniu uległo już 150 mln ha" - czytamy. To ponad dwukrotnie niż wynosi średnia z ubiegłych lat.

Doświadczamy już tego w Polsce. W zeszły wtorek wybuchł potężny pożar w Puszczy Solskiej, który w zaledwie kilka dni strawił prawie 1000 hektarów lasu. W wielu regionach Polski utrzymuje się też bardzo wysokie lub ekstremalne ryzyko pożarów.

• Potężny pożar w Puszczy Solskiej. Czy jest już bezpiecznie?

Ponadto, prognozy na kolejne miesiące również są pesymistyczne. Klimatolodzy przewidują, że sytuacja będzie się pogarszać. Uważają, że rok 2026 będzie najcieplejszy w historii pomiarów. Szacuje się, że temperatura będzie wyższa o 0,06°C od rekordu z 2024 r., kiedy średnia temperatura o 1,5°C przekroczyła poziom z sprzed ery przemysłowej.

Nadchodzi Super El Niño

Prognozy wynikają z zachodzących właśnie zmian globalnych wzorców pogodowych. Mowa o zmieniającej się fazie El Niño-Oscylacji Południowej (w skrócie: ENSO), która ma miejsce w równikowej, tropikalnej części Oceanu Spokojnego. Naukowcy wyróżniają trzy zasadnicze fazy ENSO:

• El Niño - faza ciepła, w której temperatura wody w Pacyfiku ociepla się powyżej normy (anomalia dodatnia). Meteorolodzy prognozują nadejście tego zjawiska w tym roku.
• La Niña - faza zimna, w której temperatura wody powierzchniowej w tropikalnej strefie Pacyfiku ulga ochłodzeniu (anomalia ujemna). Z La Niña mieliśmy do czynienia na przestrzeni ostatniego roku. To jeden z kluczowych czynników, za sprawą którego ostatnia zima była mroźna i śnieżna.
• Faza neutralna - przejściowa.

Na początku roku zaczęła zanikać faza zimna - La Niña - a obecnie faza neutralna (choć miejscami jeszcze widać pozostałości po La Niña) przekształca się w El Niño. Co więcej, klimatolodzy i meteorolodzy spodziewają się, że w tym roku faza ciepła rozwinie się do Super El Niño, oznaczająca jeszcze większe skoki temperatur niż zazwyczaj. Ta anomalia występuje rzadziej niż raz na dekadę.

"Konsekwencje będą katastrofalne"

Zjawisko El Niño w połączeniu z postępującymi "zmianami klimatu spowodowanymi przez człowieka będzie miało katastrofalne skutki". Klimatolodzy uważają, że to będzie globalnie "bezprecedensowy rok pożarów i rekordowych zjawisk pogodowych" - zaznaczył brytyjski dziennik.

- Od niespodziewanych fal upałów i narastających pożarów po brak śniegu na najwyższych szczytach górskich - rok 2026 daje sygnał ostrzegawczy. Pokazuje, jak zmieniający się klimat wzmacnia ekstrema pogodowe - powiedział dr Zachary Labe, klimatolog z organizacji Climate Central.

Ekstremalna pogoda. Skutkiem powodzie, susze i pożary lasów

Obecnie "globalne ocieplenie jest hamowane przez zanikający wzorzec La Niña". Dzięki temu średnia temperatura nie przekracza wartości z lat poprzednich. Ale wydaje się, że jest to kwestią czasu. "Temperatury powierzchni morza już teraz zbliżają się do najwyższych poziomów w historii pomiarów, a niektóre dni przekraczają rekordowe wartości z 2024 roku" - czytamy.

- El Niño to naturalne zjawisko, które pojawia się i znika, ale oczywiście teraz zachodzi w coraz cieplejszych czasach. To nie samo zjawisko El Niño czyni je tak dramatycznym w skutkach, ale fakt, że ma miejsce w dramatycznie zmieniającym się klimacie - powiedziała dr Friederike Otto, klimatolog z Imperial College London.

- W nowoczesnej historii ludzkości nigdy nie doświadczyliśmy silnego ani bardzo silnego zjawiska El Niño tak ciepłym klimacie. Dlatego nie będzie zaskoczeniem, jeśli w latach 2026-2027 doświadczymy bezprecedensowych - globalnych - skutków w postaci: powodzi, suszy i ekstremalnych zjawisk związanych z pożarami lasów - wtórował dr Daniel Swain, klimatolog z Kalifornijskiego Instytutu Zasobów Wodnych.

• Lato 2026 może być ekstremalne jak nigdy. Polska mocno to odczuje
• Ekstremalne zagrożenie. "Najtrudniejsza sytuacja w centrum Polski"

Źródła: "Daily Mail"/PolskieRadio24.pl/łl