more_horiz
Historia

Różne mundury - ten sam cel. W Bitwie Warszawskiej walczyli Polacy z różnych stron świata

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2021 05:50
Wojsko Polskie odradzało się z wielkim trudem i wielkim entuzjazmem. Podczas wojny z bolszewikami tworzyło barwną mozaikę ludzi, którzy pochodzili ze wszystkich stron świata, nosili różne mundury, ale mieli ten sam cel - obronę niepodległości ojczyzny. Wszyscy pełnili służbę pod znakiem orła białego lub biało-czerwonej kokardy narodowej.
Mapa z pozaznaczanymi miejscami,  z których przybywali ochotnicy do Wojska Polskiego w 1919 i 1920 roku.
Mapa z pozaznaczanymi miejscami, z których przybywali ochotnicy do Wojska Polskiego w 1919 i 1920 roku.Foto: National Library of Scotland

Głosów ludzi, którzy przyjeżdżali z różnych stron świata, by bronić polskiej niepodległości można posłuchać w serwisie bitwa1920.gov.pl:

src=" //static.prsa.pl/18c6af74-3478-4b75-bc41-37b63c3bea80.file"

W przełomowych dniach sierpnia 1920 roku Wojsko Polskie liczyło niespełna 800 tys. żołnierzy, z czego 385 tys. walczyło na froncie wojny z bolszewikami. 

Trzon Wojska Polskiego stanowili żołnierze Legionów Polskich, Polskiej Siły Zbrojnej, Korpusów Polskich w Rosji oraz Polskiej Organizacji Wojskowej. Do nowo utworzonej armii zaciągali się też powracający z niewoli jeńcy, którzy w niemieckich i austriackich obozach znaleźli się jeszcze jako carscy żołnierze.

Od Chicago do Tobolska

Wojsko Polskie wzmacniały w ciągu lat odbudowy niepodległości kolejne formacje wojskowe. W kwietniu 1919 roku do Polski przybyła Błękitna Armia gen. Józefa Hallera. Licząca wówczas 70 tys. żołnierzy - byłych jeńców, ochotników ze Stanów Zjednoczonych i Kanady, a nawet rekrutów spośród Polonii z Brazylii i Argentyny - była najlepiej uzbrojoną formacją, która zasiliła szeregi Wojska Polskiego. Z żołnierzami Hallera do kraju przybyły m.in. pierwsze czołgi.

Haller przysięga.jpg
Armia Polska we Francji - dzieło polskich emigrantów

Podobną liczebność miała Armia Wielkopolski, siły zbrojne Powstania Wielkopolskiego. Została ona podporządkowana Naczelnemu dowództwu miesiąc po przybyciu hallerczyków do Polski, w maju 1919 roku.

Powyższe formacje nie miały okazji walki z bolszewikami. Zupełnie inne doświadczenia miały wojska, które przybyły do Polski ze wschodu. Z bolszewikami walczyli podczas fińskiej wojny domowej członkowie Legionu Polskiego, którego 400 żołnierzy przybyło później do Polski. 4 Dywizja Strzelców Polskich walczyła u boku "białych" Rosjan i sił Ententy, przechodząc szlak bojowy od Odessy, poprzez Naddniestrze, aż do Podola.

Na dalekiej północy Rosji, w Murmańsku i Archangielsku, u boku sił ekspedycyjnych państw Ententy walczyli Polacy, tzw. Murmańczycy powrócili do kraju razem z maskotką oddziału - polarną niedźwiedzicą Baśką. Najgorsze doświadczenia z bolszewizmem mieli żołnierze 5 Dywizji Syberyjskiej. Dywizja utworzona m.in. z potomków zesłańców na Sybir walczyła po stronie "białych" w rosyjskiej wojnie domowej.

Upadek gen. Aleksandra Kołczaka zmusił Polaków do poddania się. Kapitulacji nie uznała część żołnierzy, która przebiła się do Władywostoku i stamtąd dotarła do Polski. Historia przyznała im rację: bolszewicy nie dotrzymali warunków kapitulacji, a oficerowie 5 Dywizji Syberyjskiej wyszli z więzień dopiero wskutek podpisania traktatu ryskiego. 

Polska kupowała uzbrojenie z "demobilu", od Ententy. Żołnierze z różnych stron świata przyjeżdżali do Polski nierzadko z własnym umundurowaniem i wyposażeniem. Skutkiem tego była niezwykła różnorodność uzbrojenia Wojska Polskiego: z bolszewikami walczono karabinami niemieckim, rosyjskimi, austriackimi, francuskimi, angielskimi, amerykańskimi a nawet japońskimi i meksykańskimi. 

Armia Ochotnicza

Zagrożenie bolszewickie skutkowało mobilizacją społeczną. Żeby spożytkować ten entuzjazm, Rada Obrony Państwa powołała 12 sierpnia Armię Ochotniczą. W pierwszych dwóch tygodniach zaciągnęło się na ochotnika 35 tys. ludzi. Ostatecznie formacja osiągnęła stan 105 tys. żołnierzy. 

Poza Armią Ochotniczą formowane były też harcerskie baony wartownicze, których najważniejszym wkładem w wojnę polsko-bolszewicką było to, że zluzowywały wartownicze oddziały wojska, które mogły walczyć na polsko-bolszewickim froncie. 

bm

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem