Najważniejsze informacje w skrócie:

• 515,70 zł za koszyk emeryta: Miesięczne wydatki na towary FMCG wyhamowały. W stosunku do lutego wartość koszyka zmieniła się zaledwie o 17 groszy (+0,03%), co po trudnym początku roku daje seniorom stabilizację. W skali roku za te same zakupy trzeba jednak zapłacić o 11,88 zł więcej.
• Seniorzy wygrywają z drożyzną: Marcowa waloryzacja okazała się wyższa niż rynkowy wzrost cen. Podstawowe sprawunki pochłaniały w marcu 2026 roku 28,64% minimalnej emerytury (która wzrosła do 1800,43 zł netto). To nie tylko zauważalny spadek względem lutego (30,15%), ale – co najważniejsze – wynik lepszy niż przed rokiem (29,47%).
• Realny wzrost siły nabywczej: Fakt, że obciążenie zwaloryzowanego świadczenia jest niższe niż w marcu 2025 r., oznacza, że w portfelu seniora zostaje dziś fizycznie więcej pieniędzy na leki czy rachunki, a podwyżka z ZUS z nawiązką zrekompensowała inflację na sklepowych półkach.

Koszyk emeryta stoi w miejscu. 17 groszy wzrostu miesiąc do miesiąca

Indeks Miesięcznych Zakupów, czyli koszt nabycia zestawu produktów niezbędnych do funkcjonowania przez 30 dni, obejmującego bazowe wyżywienie, chemię gospodarczą i higienę dla jednej osoby na emeryturze, wyniósł w marcu 2026 roku 515,70 zł. Za identyczny koszyk produktów w marcu 2025 roku senior płacił o niespełna 12 złotych mniej (dokładnie 503,82 zł), co przekłada się na wciąż zauważalną dynamikę wzrostu cen rzędu 2,36% w skali całego roku.

Z perspektywy krótkoterminowej marzec przyniósł jednak doskonałe wiadomości i wyczekiwane wyhamowanie. Po bardzo trudnym początku roku i silnych podwyżkach uderzających w portfele seniorów zimą, tym razem koszyk niemal zatrzymał się w miejscu. Względem ubiegłego miesiąca jego wartość wzrosła nominalnie o marginalne 17 groszy, co oznacza dynamikę na całkowicie symbolicznym poziomie 0,03%. Taka stabilizacja cen na półkach sklepowych to dla uwięzionych w sztywnych ramach finansowych seniorów ogromny powód do ulgi.

W przeliczeniu na wydatki dzienne, uśrednione życie i zaspokojenie najważniejszych potrzeb z kategorii FMCG kosztuje dziś emeryta 17,19 zł każdego dnia. Rachunek ten jest praktycznie identyczny jak w lutym (wzrost o ułamek grosza na dobę). To zatrzymanie rosnących na co dzień kosztów utrzymania stanowi idealne przedpole do analizy tego, jak na portfele seniorów wpłynęła marcowa waloryzacja świadczeń.

Indeks Miesięcznych Zakupów a emerytura minimalna. Senior wygrywa w sklepach z inflacją

Analiza siły nabywczej w marcu 2026 roku przynosi seniorom przełomowe, niezwykle pozytywne wiadomości. Kluczowym czynnikiem zmieniającym reguły gry na sklepowych półkach okazała się coroczna, marcowa waloryzacja rent i emerytur, która podniosła minimalne świadczenie netto do kwoty 1800,43 zł. Po porównaniu wyższej wypłaty z ustabilizowaną wartością koszyka (515,70 zł), wskaźnik obciążenia portfela podstawowymi zakupami spadł do poziomu 28,64%. Dla uwięzionego w sztywnych ramach finansowych jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego to wyraźna ulga po niezwykle trudnym lutym, kiedy to w sklepie trzeba było zostawić aż 30,15% świadczenia z ZUS.

Jeszcze ważniejsze wnioski płyną jednak z zestawienia obecnych danych z sytuacją ubiegłoroczną. W marcu 2025 roku zakupy z koszyka FMCG niezbędne do przetrwania miesiąca pochłaniały 29,47% ówczesnej emerytury minimalnej. Fakt, że dzisiejszy wskaźnik obciążenia jest odczuwalnie niższy, stanowi twardy dowód na to, że waloryzacja z nawiązką zrekompensowała roczny przyrost cen w sklepach. W efekcie seniorzy – jako jedyna analizowana przez nas grupa – w ujęciu rocznym realnie zwiększyli swoją siłę nabywczą i pokonali inflację sklepową. W ich portfelach zostaje dziś fizycznie więcej gotówki na wykupienie niezbędnych recept, opłacenie wyższych rachunków za media czy drobną przyjemność.

– Marzec to tradycyjnie wyjątkowy miesiąc dla emerytów - ich świadczenia podwyższane są o waloryzację. W tym roku wynik rekompensaty inflacji jest wyjątkowo wyraźny - siła nabywcza seniora w sklepie zauważalnie wzrosła. Wskaźnik obciążenia budżetu, który spadł poniżej 29%, udowadnia twardo wygraną z inflacją w ujęciu rocznym. Nie możemy jednak popadać w nadmierny hurraoptymizm. Choć emeryt wygrał tę rynkową bitwę, to fakt, że na absolutnie podstawową żywność i chemię wciąż musi oddawać blisko jedną trzecią swojego miesięcznego dochodu, dobitnie świadczy o surowych realiach ekonomicznych tej grupy społecznej - komentuje Michał Tomaszkiewicz, autor Indeksu Miesięcznych Zakupów.

```

Ekstra wydatek miesiąca. Wiosenne przebudzenie działki ROD

Marzec to dla wielu polskich seniorów miesiąc szczególny nie tylko ze względu na wyższe przelewy z ZUS-u. Pierwsze ciepłe dni to nieomylny sygnał do wyjścia z zimowej hibernacji i powrotu na działki ROD (Rodzinne Ogrody Działkowe). Dla tysięcy emerytów ten skrawek zieleni to absolutne centrum wiosenno-letniego życia – łączy w sobie aktywność fizyczną, życie towarzyskie oraz pragmatyczną chęć wyhodowania własnych, tańszych warzyw czy owoców.

Rozruch działki po zimie wiąże się jednak z nieuniknionymi kosztami "startowymi". Aby przygotować grunt pod nowe zasiewy, senior musi zaopatrzyć się w podstawowe nawozy, wapno, a przede wszystkim – nasiona i pierwsze sadzonki. Nierzadko dochodzi do tego konieczność wymiany zardzewiałych po zimie narzędzi, takich jak sekator czy pęknięta konewka. Taka inwestycja w centrum ogrodniczym lub na lokalnym targu to dla portfela emeryta jednorazowy ubytek rzędu 120–150 złotych.

W zderzeniu z Indeksem Miesięcznych Zakupów, taki wydatek wydaje się duży. Przy dziennym, bardzo skromnym budżecie na bazowe wyżywienie i chemię wynoszącym w marcu zaledwie 17,19 zł, inwestycja w nasiona i ziemię pochłania równowartość ponad tygodnia (nawet 8-9 dni) prozaicznego życia. Równocześnie jest to jednak inwestycja. Za kilka miesięcy na grządkach pojawią się warzywa, które będą smakować podwójnie dobrze - raz, że własnoręcznie uprawiane, dwa, że znacznie tańsze niż kupowane w sklepie.

Co podrożało, co potaniało? Tańszy obiad, droższe codzienne rytuały

W IMZ dla emeryta liderami podwyżek są klasyczne używki i dodatki – kawa mielona podrożała w ciągu roku aż o 21,9%, a tuż za nią uplasowała się czarna herbata, notująca skok o 20,8% r/r. Do tego tradycyjnego zestawu trzeba doliczyć droższe o blisko 17,6% cytryny. Szczęśliwie dla portfeli seniorów, te wzrosty zostały z naddatkiem zrekompensowane przez głębokie obniżki cen absolutnie podstawowych produktów, kupowanych do domu najczęściej. Masło potaniało r/r o imponujące 22,8%, cukier o 18,1%, a mleko o 12,1%. Rekordzistą spadków jest jednak biała kapusta, za którą emeryt płaci dziś o 25,7% mniej niż przed rokiem.

- Presja cenowa w tych kategoriach wynika głównie z ich importowego charakteru oraz wrażliwości na koszty transportu i kursy walutowe. Czarna herbata i cytryny są silnie powiązane z globalnymi łańcuchami dostaw, w przeciwieństwie do krajowej bazy rolnej. W tym samym czasie produkty lokalne - jak cukier, mleko czy kapusta - tanieją, co tworzy wyraźny dysonans cenowy w koszyku. Dla seniorów ma to szczególne znaczenie, ponieważ herbata i dodatki do niej są elementem codziennej rutyny. W efekcie nawet niewielkie zmiany cen tych produktów są silnie odczuwalne. To pokazuje, że nawet najbardziej „lokalny” koszyk nie jest w pełni odporny na globalne czynniki – zauważyła dr Anna Semmerling, ekspertka Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku w obszarze ekonomii.

Z kolei niemal zerowa dynamika z miesiąca na miesiąc (wzrost wartości koszyka o zaledwie 17 groszy względem lutego) to efekt “rynkowego przeciągania liny”. Na sklepowych półkach doszło w marcu do niezwykłego bilansowania się podwyżek i obniżek. Z jednej strony, koszyk seniora przyjął lekki cios na stoisku warzywnym – ziemniaki, będące fundamentem tanich obiadów, podrożały w 30 dni o 48,36% (wracając do cen rzędu 2,80-3,00 zł/kg po zimowych wyprzedażach). Z drugiej strony, ten ziemniaczany szok został idealnie zamortyzowany przez uldze w drogerii. Mleczko do czyszczenia potaniało w ciągu miesiąca o ponad 35%, perfekcyjnie równoważąc ostateczny rachunek przy kasie.

Koszyk seniora rzeczywiście wykazuje największą odporność na bieżące wahania cen, co potwierdza jego niemal zerowa dynamika m/m. Wynika to z wysokiego udziału prostych, nieprzetworzonych produktów krajowych, które jako pierwsze reagują na spadki cen na rynku hurtowym. Dodatkowo marcowa waloryzacja świadczeń (+5,3%) przewyższyła wzrost cen koszyka (2,4% r/r), co przełożyło się na realny wzrost siły nabywczej. To czyni seniorów jedyną grupą, która w tym okresie wygrała z inflacją. Nie oznacza to jednak pełnej odporności - nadal blisko 29% świadczenia przeznaczane jest na podstawowe zakupy. Można więc mówić o względnej stabilności, ale nie o komforcie ekonomicznym – dodała ekspertka.

Porównanie indeksów. Osobista inflacja seniora wciąż mija się z GUS

Zestawienie marcowych wskaźników makroekonomicznych z Indeksem Miesięcznych Zakupów pokazuje rozdźwięk w percepcji ogólnego i osobistego wzrostu cen. Według oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego, inflacja konsumencka (CPI) ukształtowała się w marcu na poziomie równego 3,0% r/r. "Indeks cen w sklepach detalicznych" wskazał z kolei na średni wzrost wszystkich cen w dyskontach o 3,8% r/r, przy czym żywność podrożała o 3,2% r/r.

Tymczasem "osobista inflacja" emeryta w naszym zestawieniu rośnie zauważalnie wolniej – koszyk podrożał rok do roku zaledwie o 2,36%. Ta korzystna dla seniorów różnica nie wynika jednak z magii, lecz ze specyfiki ich rynkowych wyborów.

Wskaźnik CPI obejmuje tysiące pozycji, w tym usługi, elektronikę czy paliwa, z których uwięziony w blokowisku emeryt po prostu nie korzysta, więc nie odczuwa ich ewentualnych wahań. Koszyk IMZ jest twardym, zredukowanym do niezbędnego minimum zestawem produktów FMCG. Ponieważ w tym miesiącu najsilniejsze przeceny dotknęły surowej "bazy", takiej jak masło, mleko, cukier czy kapusta (stanowiących trzon emeryckiego żywienia), ogólny rachunek seniora zauważalnie obniżył loty, odrywając się na plus od oficjalnych, ogólnopolskich średnich.

Źródło: PolskieRadio24.pl/UCE Research/WSB Merito/Michał Tomaszkiewicz

Skąd to wiemy? Jak to wyliczyliśmy?

Indeks Miesięcznych Zakupów (IMZ) to cykliczny raport oparty na autorskiej metodologii Michała Tomaszkiewicza, realizowany dla PolskieRadio24.pl we współpracy z UCE Research i Uniwersytetami WSB Merito.

W odróżnieniu od wskaźników inflacji (CPI) podawanych przez GUS, IMZ nie mierzy ogólnego poziomu cen w gospodarce, lecz pokazuje nominalny koszt zakupu ściśle określonego zestawu produktów (FMCG), niezbędnych do funkcjonowania przez miesiąc. Fundamentem wyliczeń są dane z raportu "Indeks cen w sklepach detalicznych" (UCE Research/WSB Merito), opartego na analizie 97 000 odczytów cen w ponad 45 500 placówkach handlowych.

Badanie prowadzone jest w trzech odsłonach, analizujących koszyki dla różnych typów gospodarstw domowych: Singla, Rodziny 2+2 oraz Emeryta. Prezentowany powyżej profil Emeryta zakłada osobę starszą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, której decyzje zakupowe oparte są na tradycji kulinarnej, gotowaniu w domu od podstaw i oszczędnym gospodarowaniu zasobami (wykorzystywanie żywności w 100%), przy jednoczesnym uwzględnieniu specyficznych wydatków na leki (suplementy, maści przeciwbólowe). Koszty koszyka odniesiono do najniższej emerytury netto.