Najważniejsze informacje w skrócie:

• Eksperci PITax przeanalizowali ponad milion rozliczeń PIT przeprowadzonych z ich pomocą. Jasno wynika z nich, że średnia kwota podatku wzrosła w ciągu roku o 20%
• Ulgi chętniej rozliczają mieszkańcy południa Polski (44% korzystających), niż północy (33% deklaracji z ulgami). Najmniej osób rozliczyło ulgi w Ciechocinku - 4%, najwięcej w Żołyni - 73%. 
• Polacy są kreatywni w szukaniu sposobów na zmniejszenie podatków. Nawet doświadczeni eksperci bywali zaskoczeni ich pytaniami 

Średni podatek w górę o 20%

Po przeanalizowaniu ponad 1 miliona deklaracji, które za ich pomocą rozliczono, eksperci PITax zauważyli, że znacząco wzrósł średni podatek zapłacony przez Polaków. W ciągu roku przeciętne zobowiązanie wzrosło z 5 do 6 tys. zł, czyli o 20%. Warto zauważyć, że w tym czasie średnie wynagrodzenie nie rosło tak szybko - w 2025 roku przeciętna pensja w sektorze przedsiębiorstw wzrosła o 8,4%. 

- Wzrost średniej kwoty podatku PIT to między innymi efekt inflacji, która zmuszała pracodawców do aktualizacji wynagrodzeń, ale taki wzrost przy niezmiennych progach podatkowych to w praktyce wyższy podatek (tzw. zimna progresja). To także skutek niewystarczającej wiedzy podatkowej. W naszych badaniach ponad 30% ankietowanych przyznaje, że nie wie z jakich ulg może skorzystać podczas rozliczania podatku, a co czwarta osoba twierdzi, że obawia się popełnienia błędu. W sytuacji, gdy rośnie liczba podatników przekraczających w rozliczeniu drugi próg podatkowy, znajomość ulg jest tym bardziej cenna - stwierdził dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy PITax.

Rosnącą rolę ulg widać też w kwotach zwrotu. Rekordzista rozliczając ulgi podatkowe uzyskał aż 80 tys. złotych zwrotu. 

Południe kraju lubi ulgi, północ płacze i płaci 

Interesujące są dane dotyczące geograficznego rozkładu korzystania z ulg. Okazuje się, że południe kraju bardziej przykłada się do szukania sposobów na zmniejszenie podatku niż północ. Na południu ulgi pojawiły się w 44% deklaracji rozliczanych z pomocą PITax, a na północy w 33%. 

Rekordowy wynik padł w miejscowości Żołynia na Podkarpaciu, gdzie aż 73% podatników odliczyło ulgi. Na drugim biegunie był Ciechocinek, gdzie zaledwie 4% badanych deklaracji zawierało rozliczenie ulg. W Kołobrzegu było to 5%, a w Łebie 14%. Co łączy miejscowości, w których podatnicy nie rozliczają ulg? Wszystkie są popularnymi ośrodkami turystycznymi i uzdrowiskowymi. 

Polacy najchętniej odliczają ulgę na dzieci (32,7%) i ulgę rehabilitacyjną. Liczba zeznań zawierających rozliczenie tej ostatniej ulgi wzrosła rok do roku o 17,6%, co wskazywać może na większą świadomość seniorów w tym zakresie lub rosnące koszty skłaniające do pilnego zbierania faktur (albo na jedno i drugie). 

Wzrosła też średnia kwota przekazywana w ramach 1,5% podatku. Przeciętnie podatnik korzystający z tej opcji przekazywał 122 zł (w 2025 było to 110 zł). 

Kreatywność Polaków zaskakuje nawet doświadczonych ekspertów

Polacy znani są z pomysłowości, zwłaszcza w zakresie szukania sposobów na zmniejszenie podatków. Ale niektóre pytania kierowane do ekspertów PITax, którzy niejedno już widzieli i niejedno zeznanie rozliczyli bywały mocno zaskakujące. 

Jeden z podatników pytał "czy gogle VR z wkładką korekcyjną można rozliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej". Inny zapytał wprost "czy można rozliczyć się w raju podatkowym" (odp. nie). Ktoś zapytał "czy jest może ulga na kota" (odp. nie). 

Często powtarzały się też pytania, czy w ramach ulgi internetowej da się rozliczyć koszty korzystania z platform streamingowych (Netflix, Player, Disney+, SkyShowtime, HBO Max i inne).  

Nie warto czekać na ostatnią chwilę

Mimo łatwości, z jaką można się rozliczyć, wielu Polaków wciąż zwleka do ostatniej chwili. Boją się dopłaty podatku, formalności itp. Tymczasem dane - zarówno PITax, jak i Ministerstwa Finansów wskazują na jedno. Pośpiech się opłaca, bo pieniądze ze zwrotu szybciej trafią na konto. Średni czas oczekiwania to 14 dni, a bywa, że pieniądze trafiają na konto szybciej. 

- Na kilka dni przed końcem sezonu warto wziąć sprawy w swoje ręce i sprawdzić możliwości skorzystania z dość szerokiego katalogu ulg. Być może przysługuje nam ulga na internet, może przekazaliśmy darowiznę, a może da się odliczyć składki członkowskie na związki zawodowe lub wydatki na termomodernizację. Te 10 minut pracy może być najlepiej płatną godziną w naszym roku kalendarzowym - stwierdził Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy PITax. 

Jest jeszcze jeden powód, dla którego nie warto zwlekać - w ostatnich dniach serwery Krajowej Administracji Skarbowej czy PITax i innych pośredników będą przeżywać oblężenie. Wciąż bowiem nie rozliczyły się miliony Polaków. A gdy serwery są mocno obciążone, to może się zdarzyć, że systemy będą chwilami niedostępne. 

Czytaj także: 

• 44% Polaków nie rozliczyło PIT. A został tydzień
• Próg PIT powinien wynosić dziś ponad 160 tys. zł. Co na to MF?
• Nie rozliczyłeś PIT? Sprawdź, co stanie się 30 kwietnia

Źródło: PITax/Andrzej Mandel