UOKiK sprawdza PSE. Czy odłączanie fotowoltaiki i wiatraków było uczciwe?

Polskie Sieci Elektroenergetyczne znalazły się pod lupą Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta. Wątpliwości UOKiK wzbudził sposób, w jaki PSE utrzymują stabilność systemu odłączając małych wytwórców energii z OZE.

2026-03-04, 13:55

UOKiK sprawdza PSE. Czy odłączanie fotowoltaiki i wiatraków było uczciwe?
Fotowoltaika na dachu domu . Foto: Marek BAZAK/East News

Najważniejsze informacje w skrócie: 

  • UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające dotyczące mechanizmu nierynkowego redysponowania jednostkami wytwórczymi energii stosowanego przez PSE 
  • Polskie Sieci Elektroenergetyczne za pomocą tego mechanizmu zachowują stabilność krajowego systemu energetycznego 
  • Do UOKiK napływało dużo skarg od wytwórców energii z OZE, których instalacje miały być odłączane częściej niż inne, co pogarszać miało konkurencyjność tych wytwórców

UOKiK vs PSE czyli konkurencja kontra stabilne zasilanie

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowanie wyjaśniające dotyczące praktyk Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Wątpliwości budzi sposób realizacji mechanizmu nierynkowego redysponowania jednostkami wytwórczymi energii ze źródeł odnawialnych oraz magazynami energii.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne to, z mocy prawa,  jedyny operator sieci elektroenergetycznej w kraju. Jako taki nie może nadużywać swojej pozycji dominującej, którą siłą rzeczy ma na rynku. Do zadań PSE należy dbanie o niezakłóconą pracę systemu elektroenergetycznego, czyli o to, by każdy miał w gniazdku prąd. 

Jednym ze sposobów dbania o stabilną pracę jest wspomniany wyżej mechanizm nierynkowego dysponowania. W dużym uproszczeniu pozwala on PSE na odłączaniu od sieci wytwórców energii w momentach nadmiaru produkcji - mechanizm ten dotyka np. małych elektrowni fotowoltaicznych w słoneczne dni czy wiatrowych w bardzo wietrzne. Nadmiar energii w sieci mógłby bowiem doprowadzić do blackoutu, podobnie jak jej niedobór. PSE musi dbać, by system był w równowadze między produkcją, a zużyciem. 

UOKiK poinformował w środę, że do urzędu napływały skargi przedsiębiorców wytwarzających energię z OZE, według których ich instalacje były obejmowane mechanizmem redysponowania częściej niż inne, bez wystarczającego uzasadnienia. Mogło to – jak wskazywano – pogarszać ich sytuację konkurencyjną na rynku.


- Nie kwestionujemy roli PSE w zapewnianiu bezpieczeństwa i stabilności pracy systemu elektroenergetycznego w Polsce ani nie podważamy narzędzi przysługujących w tym celu operatorowi systemu przesyłowego. Sprawdzamy, czy instrument w postaci mechanizmu redysponowania stosowany był w transparentny i niedyskryminacyjny sposób - powiedział cytowany w komunikacie prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Dlaczego sieć ciągle „pęka”?

Problem polskiej energetyki 2026: Strategiczna asymetria inwestycji.

🌤️🌬️ Produkcja: XXI Wiek

Miliardy złotych zainwestowane w panele fotowoltaiczne i farmy wiatrowe. Nowoczesna, czysta i dynamiczna generacja energii.

ZAINWESTOWANO: 💰💰💰💰💰
🕸️🏗️ Przesył: Ubiegłe Stulecie

Pamiętająca czasy PRL infrastruktura: stare druty, niedofinansowane transformatory i brak elastycznych powiązań.

ZAINWESTOWANO: 💰

Skutek: Leczenie objawowe

Gdy słońce świeci najmocniej, sieć nie jest w stanie odebrać nadwyżki prądu. Operator musi zarządzić tzw. nierynkowe redysponowanie (odłączenie źródeł).

„Redysponowanie to tylko leczenie objawowe choroby, którą jest brak elastyczności polskiego systemu przesyłowego.”
🔋 Magazyny energii

Klucz do gromadzenia nadwyżek zamiast ich marnowania przez odłączanie wiatraków.

🔌 Modernizacja linii

Wymiana kilometrów przestarzałych przewodów na nowoczesne o większej przepustowości.

🤖 Smart grid

Inteligentne zarządzanie popytem i podażą energii w czasie rzeczywistym.

UOKiK bada w postępowaniu, czy polecenia wyłączenia lub ograniczenia wytwarzania energii były wydawane w sposób proporcjonalny, równomierny i niedyskryminacyjny wobec poszczególnych przedsiębiorców. Według urzędu, problemy związane z redysponowaniem są stosunkowo nowym zjawiskiem, wynikającym z dynamicznego rozwoju mocy wytwórczych w OZE, zwłaszcza prosumenckich.

UOKiK deklaruje, że jego celem jest wsparcie procesów prowadzących do uregulowania zasad stosowania mechanizmu redysponowania w sposób gwarantujący równe warunki konkurowania dla wszystkich uczestników rynku.

PSE wyjaśnia - musimy odłączać, by system był stabilny

Na swojej stronie PSE wyjaśniają, że redysponowanie nierynkowe, to zasady ograniczania produkcji energii z odnawialnych źródeł przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne, co jest niezbędne do utrzymania stabilności krajowego systemu. Właściciele instalacji, którzy dostosują się do tych wytycznych, mają prawo ubiegać się o rekompensatę finansową za niewyprodukowaną energię.

Czytaj także: 

Źródło: UOKiK/PSE/PAP/Andrzej Mandel

Polecane

Wróć do strony głównej