Tak wyglądał Iran przed 1979 rokiem. Trudno uwierzyć, że to ten sam kraj

Oglądając zdjęcia z Iranu sprzed kilku dekad, można odnieść wrażenie, że patrzymy na obrazki ze świata zachodniego. Widzimy kobiety w mocnym makijażu, krótkich spódniczkach i eleganckich fryzurach. Inspiracje czerpały z kolorowych czasopism. Wszystko to skończyło się wraz z rewolucją islamską.

2026-03-21, 18:06

Tak wyglądał Iran przed 1979 rokiem. Trudno uwierzyć, że to ten sam kraj
Iranki w trakcie czytania, Teheran, 1971 r. . Foto: Wikimedia

Choć jesteśmy przyzwyczajeni do Iranu jako kraju rządzonego przez muzułmańskich fundamentalistów, w którym obowiązuje prawo szariatu, a kobiety mogą zostać aresztowane za odsłonięcie włosów, nie zawsze tak to wyglądało. Nim w 1979 roku Iran stał się Islamską Republiką Iranu, wiele czerpał z kultury zachodniej, z którą teraz tak zawzięcie walczy.

Do momentu rewolucji na czele tego kraju stał Mohammad Reza Pahlawi, który władzę zawdzięczał Amerykanom. Utrzymywał więc dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi. Szachinszach, czyli król królów, bo taki tytuł nosił, reformował i modernizował swoje państwo. Irańskie kobiety - od 1963 roku posiadające prawa wyborcze - stylem życia i wyglądem coraz bardziej przypominały kobiety z Zachodu. Wpływ kultury amerykańskiej był bardzo widoczny. Mieszkanki Iranu mogły śledzić najnowsze trendy w kolorowych czasopismach, w których pozowały, często bardzo odważnie, ówczesne celebrytki.

Należy jednak pamiętać, że Iran za Pahlaviego nie był krajem mlekiem i miodem płynącym. Szachinszach swoje rządy opierał na armii, policji i służbie bezpieczeństwa, pogłębiały się też nierówności społeczne. Poza tym wielu mieszkańców Iranu wciąż przywiązanych było do islamu i tradycji i nie ulegało zachodnim wpływom.

Tak czy inaczej zdjęcia z Iranu sprzed rewolucji islamskiej, nawet jeśli oddają tylko część ówczesnej rzeczywistości, mogą zaskoczyć.

Teheran, 1959 r. Fot. Wikimedia Teheran, 1959 r. Fot. Wikimedia
Teheran, 1972 r. Fot. Wikimedia Teheran, 1972 r. Fot. Wikimedia
Reklama napoju Pepsi w czasopiśmie "Ettela'at Haftegy", 1970 r. Fot. Wikimedia Reklama napoju Pepsi w czasopiśmie "Ettela'at Haftegy", 1970 r. Fot. Wikimedia
Matka z synem w dziale dziecięcym sklepu odzieżowego. Teheran, ok. 1971 r. Fot. Wikimedia Matka z synem w dziale dziecięcym sklepu odzieżowego. Teheran, ok. 1971 r. Fot. Wikimedia
"1/4 irańskich naukowców zajmujących się energią atomową to kobiety". Wycinek z prasy z 1968 r. Fot. Wikimedia
"1/4 irańskich naukowców zajmujących się energią atomową to kobiety". Wycinek z prasy z 1968 r. Fot. Wikimedia

Irańskie pilotki. Sāsān-dokht Sāsāni (z lewej) w wieku 20 lat została najmłodszą pilotką w historii kraju. Fot. Wikimedia
Irańskie pilotki. Sāsān-dokht Sāsāni (z lewej) w wieku 20 lat została najmłodszą pilotką w historii kraju. Lata 60. XX w. Fot. Wikimedia
Nauczyciele jednej z teherańskich szkół, 1976 r. Fot. Wikimedia Nauczyciele jednej z teherańskich szkół, 1976 r. Fot. Wikimedia
Studenci i studentki medycyny na Uniwersytecie w Teheranie, ok. 1960 r. Fot. Wikimedia Studenci i studentki medycyny na Uniwersytecie w Teheranie, lata 60. XX w. Fot. Wikimedia
Iranki w trakcie czytania, Teheran, 1971 r. Fot. Wikimedia Iranki w trakcie czytania, Teheran, 1971 r. Fot. Wikimedia
Siatkarki z miasta Isfahan, 1971 r. Fot. Wikimedia
Siatkarki z miasta Isfahan, 1971 r. Fot. Wikimedia
Okładka czasopisma "Zan-e Rooz", 1972 r. Fot. Wikimedia
Okładka czasopisma "Zan-e Rooz", 1972 r. Fot. Wikimedia
Okładka czasopisma "Zan-e Rooz", 1970 r. Fot. Wikimedia
Okładka czasopisma "Zan-e Rooz", 1970 r. Fot. Wikimedia
Czasopismo "Zan-e Rooz", 1976 r. Fot. Wikimedia Czasopismo "Zan-e Rooz", 1976 r. Fot. Wikimedia
Czasopismo "Zan-e Rooz", 1968 r. Fot. Wikimedia Czasopismo "Zan-e Rooz", 1968 r. Fot. Wikimedia
Czasopismo "Zan-e Rooz", lata 70. XX w. Fot. Wikimedia Czasopismo "Zan-e Rooz", lata 70. XX w. Fot. Wikimedia
Aktorka Haleh Nazari, 1974 r. Fot. Wikimedia Aktorka Haleh Nazari, 1974 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Irene Zazians, 1959 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Irene Zazians, 1959 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), czasopismo Ettelaat Haftegi, 1970 r. Fot. Wikimedia Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), czasopismo "Ettela'at Haftegy", 1970 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), 1975 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), 1975 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), 1972 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Forouzan (Parvin Kheirbakhsh), 1972 r. Fot. Wikimedia
Aktorka Zari Khoshkam, czasopismo "Ettela'at Haftegy", 1974 r. Fot. Wikimedia Aktorka Zari Khoshkam, czasopismo "Ettela'at Haftegy", 1974 r. Fot. Wikimedia

Źródło: Polskie Radio/th

Polecane

Wróć do strony głównej