Kto przyjął chrzest w 966 roku? Piastowie byli imigrantami z Zachodu
"Przeprowadzone przez nas analizy genomu wskazują, że Piastowie najprawdopodobniej pochodzili spoza Polski" - donoszą w "Nature Communications" naukowcy z interdyscyplinarnego zespołu prowadzącego przełomowe badania archeogenomiczne dotyczące założycieli państwa polskiego.
2026-04-14, 14:00
Mówią kości Piastów
Opublikowany 9 kwietnia 2026 roku anglojęzyczny artykuł "Genealogia genetyczna dynastii Piastów i pokrewnych europejskich rodzin królewskich" ("Genetic genealogy of the Piast dynasty and related European royal families") jest oficjalnym potwierdzeniem doniesień, które chemik i biolog Marek Figlerowicz wraz ze współpracującymi z nim historykami, archeologami i antropologami przedstawił już wcześniej.
"W niniejszym opracowaniu przedstawiamy interdyscyplinarne badania nekropolii piastowskich rozsianych po całej Polsce. Na ośmiu stanowiskach odnaleźliśmy 33 zestawy szczątków kostnych prawdopodobnie należących do Piastów. Analizy archeogenomiczne potwierdzają tożsamość dziesięciu z nich jako Piastów" - czytamy we wstępie pracy.
Wspomniane szczątki zespół badawczy poddał analizie, która pozwoliła na identyfikację genetyczną dziesięciu historycznych postaci oraz ustalenie ich relacji z innymi rodami królewskimi. Naukowcy potwierdzili historycznie udokumentowane powiązania między rodami Piastów a węgierskim Arpadem.
Najważniejszym odkryciem jest jednak zidentyfikowanie rzadkiej linii (haplogrupy) chromosomu Y - R1b-BY3549 - która sugeruje, że dynastia Piastów nie pochodzi z lokalnej społeczności słowańskiej, ale ma obce korzenie. To wskazuje z kolei, że procesy państwowotwórcze w naszej części Europy mogły być inicjowane przez zagraniczne elity migrujące z zachodniej części kontynentu.
Skąd mogli przybyć Piastowie?
Haplogrupa Y R1b-BY3549 jest obecnie bardzo rzadka w Europie Środkowej i Wschodniej. Podobnie było w przeszłości. Nie wykryto ani jednego przypadku tej linii chromosomu Y w materiale pochodzącym od ponad 150 mężczyzn żyjących na terenach dzisiejszej Polski przed okresem wędrówek ludów (lata 375-568) oraz w okresie formowania się państwa Piastów.
Linia ta obecna jest za to w bazach DNA u trzech osobników z terenów Europy Zachodniej i Północnej, którzy żyli w pierwszym tysiącleciu naszej ery. Byli to ludzie z dzisiejszej Francji (770–540 p.n.e.), Holandii (20–200 n.e.) oraz Anglii (ok. 940 n.e.). Autorzy artykułu zwracają uwagę, że ostatni z wymienionych osobników był najprawdopodobniej Wikingiem, co jest szczególnie istotnie w kontekście dyskutowanej od lat teorii o wikińskim pochodzeniu Piastów.
"Nasze odkrycia, wskazujące na nielokalne korzenie dynastii Piastów, wskazują kierunki, które wciąż nie zostały w pełni uwzględnione w badaniu wczesnych etapów formowania się polskiego królestwa. Dotyczy to w szczególności bliskich powiązań Piastów z rodzinami rządzącymi w tym czasie w północno-zachodniej Europie" – czytamy w "Nature Communications".
Badacze wskazują m.in. na "intensywne interakcje między pierwszymi polskimi władcami (Mieszkiem I i Bolesławem Chrobrym) a cesarzami Świętego Cesarstwa Rzymskiego". Przypominają także historię małżeństwa "córki Mieszka I, Sygrydy Wyniosłej, z potężnym europejskim władcą Erykiem Zwycięskim, królem Szwecji, a później (po śmierci Eryka) ze Swenem Widłobrodym, królem Danii, Norwegii i Anglii".
"Opierając się na źródłach pisanych, można założyć, że oba małżeństwa Zygrydy miały charakter polityczny i miały na celu konsolidację władzy w państwach bałtyckich i na Wyspach Brytyjskich" - ocenili autorzy pracy.
Demitologizacja
Badacze stwierdzili, że ich "odkrycia potwierdzają hipotezę, że procesy państwowotwórcze obserwowane w Europie Środkowo-Wschodniej w okresie od IX do XI wieku były w dużej mierze indukowane przez cudzoziemców", jednocześnie zaś podkreślają, że to dopiero początek długiej pracy nad tym zagadnieniem.
Z pewnością naukowcy mogą spodziewać się oporu części środowiska historycznego, bo, jak sami zauważają, ich "odkrycia przeczą powszechnym stereotypom zakładającym udział mitycznych elit lokalnych w procesie państwowotwórczym", ale, jak to ujęli, wierzą, że "niniejszy artykuł zainspiruje dalsze interdyscyplinarne badania nad historią rodu Piastów, a także wielu innych europejskich rodów królewskich".
Źródło: Nature.com/Polskie Radio/mc