Bezrobocie młodych rośnie. AI wypiera juniorów z rynku?
W audycji Kapitał i Praca w sobotę 24 stycznia tematem była sytuacja na rynku pracy, ze szczególnym uwzględnieniem rosnących trudności osób młodych w znalezieniu zatrudnienia. Gośćmi audycji byli dr Michał Polakowski, ekspert OPZZ oraz Mateusz Żydek z firmy badawczej Randstad Polska.
2026-01-26, 17:02
Posłuchaj
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Sztuczna inteligencja a debiutanci: Z globalnego rynku pracy zniknęło blisko 30% ofert na stanowiska początkujące. AI przejmuje proste zadania administracyjne, które dotychczas były przepustką do kariery dla absolwentów.
- Wzrost bezrobocia: Stopa bezrobocia w Polsce rośnie stabilnie o 0,1 pkt%, osiągając poziom ok. 5,8% Eksperci wskazują jednak, że jest to częściowo efekt zmian w prawie, które zniosły sankcje za brak potwierdzenia gotowości do pracy.
- Niedopasowanie edukacji: Polska zmaga się ze strukturalnym problemem bezrobocia młodych, wynikającym z niedostosowania szkolnictwa zawodowego i wyższego do realnych potrzeb gospodarki oraz braku długofalowego planowania kadr.
Prowadząca audycję Anna Grabowska rozmawiała z ekspertami o tym, czy obawy Polaków o utratę pracy są uzasadnione i dlaczego – mimo spadającej inflacji – rynek pracy staje się coraz trudniejszy dla osób wchodzących w dorosłość.
Zobacz koniecznie: Zapytaliśmy AI, komu pierwszemu zabierze w Polsce pracę. Dostaliśmy listę, daty i miasta
Mateusz Żydek: AI zastępuje juniorów, wraca rynek doświadczonego pracownika
Mateusz Żydek z Randstad Polska zwrócił uwagę na niepokojący trend technologiczny, który uderza w najmłodszych uczestników rynku pracy. Choć intuicyjnie łączy się młode pokolenie z nowymi technologiami, to właśnie ono pada ofiarą automatyzacji prostych procesów.
– Bardzo szybko okazało się, że proste prace administracyjne są najłatwiej zastępowalne dzięki mechanizmom sztucznej inteligencji. Większość ofert dla absolwentów była związana właśnie z takimi zadaniami: prostymi, powtarzalnymi, wspierającymi. Efekt jest taki, że dziś te zadania wykonuje sztuczna inteligencja, a my wracamy do modelu, w którym pracodawca szuka kogoś z 5-letnim doświadczeniem – wyjaśnił ekspert.
Posłuchaj
Żydek przytoczył alarmujące dane, wskazujące na drastyczne kurczenie się rynku ofert dla osób bez doświadczenia.
– W ciągu dwóch lat z globalnego rynku pracy zniknęło 29 procent ofert na stanowiska początkujące. Dotyczy to prac administracyjnych, wsparcia biznesu, ale też obsługi klienta czy sektora call center. Nawet w IT czy finansach początkowe stanowiska tracą na znaczeniu, bo wyczyszczenie kodu programistycznego czy proste fakturowanie są w stanie wykonać algorytmy – dodał przedstawiciel Randstad.
Dr Michał Polakowski: Statystyczny wzrost bezrobocia i problem strukturalny
Dr Michał Polakowski z OPZZ uspokajał w kwestii ogólnych wskaźników bezrobocia, tłumacząc ich wzrost zmianami legislacyjnymi, a nie gwałtownym załamaniem gospodarczym.
– Bezrobocie rośnie stabilnie, co 0,1 punktu procentowego i pod koniec 2025 roku oscylowało w okolicach 5,8 procent. Wynika to między innymi z nowej ustawy wprowadzonej w połowie ubiegłego roku, która zniosła sankcję wyrejestrowania za niepotwierdzenie gotowości do pracy. Wcześniej zawsze była grupa osób, która "wypadała" z rejestru z tego powodu. Teraz te osoby w nim pozostają, co statystycznie podbija wynik – tłumaczył ekspert OPZZ.
Poradnik:
Jak nie dać się „wyciąć” algorytmom?
Strategie przetrwania na rynku pracy zdominowanym przez AI.
Uciekaj od powtarzalności
Jeśli Twoje wymarzone zadanie polega na przetwarzaniu danych według schematu – AI zrobi to taniej.
Szukaj ról wymagających krytycznego myślenia i empatii.
Certyfikuj praktykę
Skoro szkoła zawodowa nie daje dyplomów z praktyk, walcz o referencje od pracodawców już w trakcie nauki.
Wybieraj branże strategiczne
Energetyka (atom), zbrojeniówka i opieka zdrowotna to sektory, gdzie państwo musi planować kadry na dekady.
W tych obszarach AI będzie wsparciem, a nie zastępstwem.
Jednocześnie dr Polakowski podkreślił, że bezrobocie wśród młodych w Polsce jest problemem strukturalnym, z wynikami często dwucyfrowymi. Zwrócił uwagę na złą kondycję szkolnictwa branżowego.
– Mamy klasyczne niedopasowanie oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy. Co bardzo niepokoi, to fakt, że największe problemy mają osoby z wykształceniem średnim ogólnym i zawodowym branżowym. Uczniowie odbywają praktyki, które często nie kończą się egzaminem, przez co ich doświadczenie praktyczne nie jest formalnie udokumentowane – zauważył dr Polakowski.
Edukacja bez planu na przyszłość
Obydwaj goście zgodzili się co do braku długofalowej strategii państwa w zakresie kształcenia kadr dla kluczowych sektorów gospodarki.
– Wiemy jako Polska, gdzie chcemy być za 20 czy 30 lat. Jeśli planujemy rozwój elektrowni atomowych, musimy posiadać odpowiedni personel. Mam wrażenie, że to nie do końca się teraz dzieje. Nie ma kierunkowego planowania, że skoro chcemy mieć taką energetykę, to potrzebujemy konkretnych kadr już teraz – podsumował dr Polakowski.
Mateusz Żydek dodał, że obecne prognozy zapotrzebowania na zawody są zbyt krótkoterminowe, by młodzi ludzie mogli na ich podstawie świadomie planować swoją karierę w perspektywie dekady.
Czytaj także:
- Życie singla znów podrożało. Winne kosmetyki i espresso
- Honor dzieci warty połowę miesięcznych wydatków. Grudzień ciężkim miesiącem dla rodzin
- Seniorzy słono płacą za wigilijny obiad. Dzień z rodziną wart tyle, co 3 tygodnie samemu
Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Anna Grabowska
Opracowanie: Michał Tomaszkiewicz