Rocznica wyzwolenia Auschwitz. "Mamy tendencję, żeby kierować się w stronę zła"

Najważniejsze informacje w skrócie:

• 27 stycznia na świecie obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.
  
• Tego dnia, 81 lat temu, wyzwolono obóz zagłady Auschwitz
• Uczenie się z historii jest ogromnym wyzwaniem - powiedziała Hanna Radziejowska

20 byłych więźniów, przedstawiciele władz państwowych i liczne delegacje z całego świata biorą udział w uroczystościach 81. rocznicy wyzwolenia Auschwitz. Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 roku, by więzić w nim Polaków. Dwa lata później utworzyli Auschwitz II-Birkenau, w którym wybudowali infrastrukturę do zabijania na masową skalę Żydów, przede wszystkim komory gazowe i krematoria. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć kilkudziesięciu podobozów, w których wykorzystywano więźniów w niewolniczej pracy. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, w tym około 1 mln Żydów. Zginęło w obozie 70 tys. Polaków, 21 tys. Romów, 14 tys. sowieckich jeńców wojennych i około 12 tys. więźniów innych narodowości, między innymi Czechów, Białorusinów, Jugosłowian, Francuzów, Niemców i Austriaków. Czy dziś potrafimy wyciągnąć wnioski z tej tragedii? A jak do tego podchodzą teraz Niemcy?

- Uczenie się z historii i budowanie współodczuwania wyobraźni na tę zbrodnię jest zawsze ogromnym wyzwaniem - powiedziała w Polskim Radiu 24 Hanna Radziejowska. Podkreśliła, że "w tej chwili z pewnością jest to o tyle trudniejsze, że nie ma wśród nas tych, którzy przeżyli, nie ma świadków". Oceniła, że po apokalipsie XX wieku "przeszliśmy drogę, która uczy wartości demokratycznych i wyobraźni na to, żeby rozróżniać rzeczy dobre od rzeczy złych". - Myślę, że ta praca jednak w Europie, ale też na świecie, została wykonana, bo można mówić o prawie międzynarodowym, o wysiłku, żeby pewne rzeczy naprawdę nigdy nie mogły się powtórzyć - dodała. Radziejowska mówiła, że ta "praca się nigdy nie kończy", bo "wszyscy mamy tendencję, żeby kierować się w stronę zła". 

Stwierdziła, że negowanie Holokaustu i manipulowanie historią, co robi część polityków w Polsce, to brak jakiegokolwiek szacunku wobec ofiar. - Te rzeczy dzieją się też w skrajnych, różnych środowiskach w całej Europie - przyznała. 

Posłuchaj

Hanna Radziejowska gościem Małgorzaty Żochowskiej (Temat dnia) 19:36

Dodaj do playlisty

Dodaj do playlisty

Budowa świadomości

Odnosząc się do świadomości Niemców, wskazała, że jej kształtowanie to proces i dekady trwało dotarcie z wiedzą, co masowo zrobili Niemcy, wspierając i budując narodowy socjalizm. - My się mierzymy w tej chwili szczególnie z brakiem wiedzy o tym, co się działo w Europie Środkowo-Wschodniej, czym była niemiecka okupacja Polski - oceniła kierownik Oddziału Zamiejscowego Instytutu Pileckiego w Berlinie. Dodała, że wyzwaniem jest zbudowanie świadomości i pamięci o polskich Żydach. - Jeżeli pytamy niemieckich respondentów, to jest zarówno w naszych badaniach, ale też wynika z praktyki edukacyjnej, kim byli zamordowani Żydzi przez niemiecki narodowy socjalizm, to odpowiedź jest, że to byli niemieccy Żydzi - wyjaśniła. Zaznaczyła, że w Niemczech symbolem Holokaustu jest Anna Frank. Dodała, że nie chodzi o to, aby "robić konkurencję ofiar", ale o upamiętnienie. Radziejowska wskazała, że w Instytucie Pileckiego na 28 stycznia zaplanowano spotkanie z Sebastianem Christem, autorem nowej książki "Więzień nr 2: Otto Küsel". Wskazała, że taka refleksja i dialog, głębsza edukacja polsko-niemiecka to coś nowego. - Jest pewna nadzieja na otwarcie tej ciekawości i wiedzy na temat polskiego doświadczenia - wyznała.

• Polska trauma w rękach polityków. Prof. Michał Bilewicz o ciężarze historii
• Antysemityzm importowany z Niemiec? "W kraju dawnych sprawców Holokaustu Żydzi znów żyją w strachu"
  
• Zdjęcie mer Paryża z wyjazdu do Auschwitz wywołało falę oburzenia. "Niegodne"

Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Małgorzata Żochowska
Opracowanie: Filip Ciszewski