more_horiz
Historia

Helena Modrzejewska. Legenda za życia

Ostatnia aktualizacja: 08.04.2022 05:40
Była jedną z najsłynniejszych polskich aktorek. Całe jej życie to walka ze słabościami i dążenie do zdobywania coraz wyższych szczytów. Jej biografia to dowód na to, że ciężka praca nad sobą popłaca. Dziś mija 113.  rocznica jej śmierci.
Portret Heleny Modrzejewskiej autorstwa Tadeusza Ajdukiewicza, 1880
Portret Heleny Modrzejewskiej autorstwa Tadeusza Ajdukiewicza, 1880Foto: Wikimedia Commons/dp

Przyszła na świat jako nieślubne dziecko Józefy Bendy, ojciec przyszłej aktorki był nieznany. W młodości uczyła się na pensji. Wkrótce zamarzyła jej się kariera aktorki.

- Typowym dla rysu charakterologicznego Modrzejewskiej był ogromny upór i praca nad sobą - mówił Piotr Dmitrowicz w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat". - Młoda Modrzejewska w teatrze zbierała bardzo słabe recenzje.


Posłuchaj
02:46 helena modrzejewska___595_05_iv_tr_0-0_99068384465dc3b[00].mp3 Audycja Andrzeja Sowy poświęcona wielkiej aktorce z cyklu "Mieć 19 lat". (PR, 3.11.2005)

 

Na rodzimych scenach

Modrzejewska pracowała wytrwale nad sobą: ćwiczyła głos (który był jej słabą stroną) i pobierała nauki u niemieckiego aktora Gustawa Zimajera. Wspólnie grali w wędrownej trupie aktorskiej Konstantego Łobojki. Wkrótce parę połączyło uczucie: jego owocem był urodzony w 1861 roku Rudolf Modrzejewski, późniejszy wielki budowniczy mostów.

Modrzejewskiej przestało wystarczać życie prowincjonalnej aktorki, włóczącej się od przedstawienia do przedstawienia po małych miasteczkach Galicji. Kolejnym celem aktorki była Warszawa. Tu zaczęła występować od 1868 roku. Również w tym roku poślubiła Karola Chłapowskiego. Na deskach warszawskich występowała przez 8 lat, gdzie – dzięki wybitnym rolom dramatycznym – uzyskała status gwiazdy.

Kariera w USA

- Ambicja, chęć sprawdzenia talentu i nadmiar intryg w warszawskim środowisku aktorskim – takie powody wyjazdu Modrzejewskiej za ocean przytacza Dariusz Aleksandrowicz autor audycji "Radiowe portrety Polaków". 13 lipca 1876 roku aktorka wyruszyła wraz z mężem i synem do Kalifornii. Znalazła się w grupie polskich imigrantów, w której był m.in. Henryk Sienkiewicz.


Posłuchaj
19:09 modrzejewska.mp3 Audycja Dariusza Aleksandrowicza z cyklu "Radiowe portrety Polaków" poświęcony Helenie Modrzejewskiej. (PR, 17.03.1977)

 

Amerykanie, choć początkowo nieufni wobec przybyszki "z końca świata", wkrótce zachwycili się jednak nieprzeciętnym talentem "Modjeskiej" – bo taki pseudonim artystyczny przybrała aktorka. Życie Modrzejewskiej składało się z niemal samych tournée po USA i Europie. Do kraju pod zaborami wracała jeszcze kilkakrotnie, lecz niekiedy zabraniano jej występów. Dlaczego? Posłuchaj audycji.

bm