more_horiz
Historia

Pogrzeb gen. Władysława Sikorskiego. Unikatowa relacja z ostatniego pożegnania Naczelnego Wodza  

Ostatnia aktualizacja: 16.07.2021 06:00
16 lipca 1943 roku odbył się pogrzeb gen. Władysława Sikorskiego, premiera i Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej. Sikorski zginął dwa tygodnie wcześniej podczas katastrofy samolotowej na Gibraltarze.
General Władysław Sikorski in Gibraltar
General Władysław Sikorski in GibraltarFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

4 lipca 1943 roku o godzinie 23:07, 16 sekund po starcie z lotniska na Gibraltarze, samolot C- 87 Liberator wodował na morzu i wkrótce zatonął. W katastrofie poza Sikorskim zginęła jego córka Zofia Leśniowska, gen. Tadeusz Klimecki (szef Sztabu Wodza Naczelnego), adiutanci Sikorskiego - Adam Kułakowski i Józef Ponikiewski, płk Andrzej Marecki (szef III Oddziału Operacyjnego Sztabu Naczelnego Wodza) oraz czterech brytyjskich oficerów sztabowych. Ocalał tylko czeski pilot, Eduard Prchal.

Tajemnicze okoliczności katastrofy gibraltarskiej do dziś pozostają zagadką.

Polscy żołnierze na frontach II wojny światowej - zobacz serwis historyczny

Najsmutniejsza misja ORP "Orkan"

Trumnę z ciałem Sikorskiego przewieziono na pokładzie ORP "Orkan". Niszczyciel ruszył 8 lipca z Gibraltaru. Ciało Naczelnego Wodza zostało przewiezione w Portsmouth w Wielkiej Brytanii.


Posłuchaj
27:41 Orkan - świadek ostatniej drogi Sikorskiego.mp3 - Otrzymaliśmy zadanie przewiezienia ciał ofiar katastrofy gibraltarskiej. Nastrój był ponury – mówił kpt. Witold Poray-Wojciechowski z ORP "Orkan". (RWE, 18.02.1970) 

- Nastrój był ponury. Na twarzach nie było uśmiechów, nie słychać było dosadnych określeń marynarskich. Nic nie było takie, jak zawsze. Tylko wszyscy, którzy mogli, zbierali się wokół radiostacji, by słuchać nowych informacji o katastrofie – wspominał kpt. Witold Poray-Wojciechowski, marynarz na ORP "Orkan".

Bitwa warszawska - zobacz serwis specjalny

Transport ciała na pokładzie okrętu był wydarzeniem niezwykłym także ze względu na marynarski przesąd – przewożenie trumny odczytywano jako zły omen, zmarłych należało oddawać falom. Dlatego kapitan "Orkana", Stanisław Hryniewiecki, nie zgodził się na zabranie trumien z ciałami pozostałych ofiar katastrofy. 

Pogrzeb w Newark

Uroczystości żałobne odbyły się w Katedrze Westminsterskiej w Londynie. Następnie trumnę przewieziono do  transportował konwój złożony z czterech samochodów. W pierwszym znajdowała się eskorta złożona z lotników, w drugim wieziono trumnę, trzeci był pełen wieńców. Ciało Naczelnego Wodza spoczęło wśród jego poległych podkomendnych na cmentarzu polskich lotników w Newark. 


Posłuchaj
10:57 pogrzeb sikorski.mp3 Relacja kpt. Ludwika Łubińskiego jedynego polskiego świadka wypadku w Gibraltarze. Fragment przemówienia prezydenta Władysława Raczkiewicza i premiera Stanisława Mikołajczyka na pogrzebie generała Sikorskiego na cmentarzu lotników polskich w Newark. (Archiwum RWE)
 
Nad trumną przemawia premier Stanisław Mikołajczyk. Widoczni m.in.: Stanisław Grabski - przewodniczący Rady Narodowej, premier Stanisław Mikołajczyk, minister Karol Popiel, Helena Sikorska (w żałobnym welonie), ppłk. Jerzy Borkowski, gen. Kazimierz Sosnkowski, gen. Józef Haller. Nad trumną przemawia premier Stanisław Mikołajczyk. Widoczni m.in.: Stanisław Grabski - przewodniczący Rady Narodowej, premier Stanisław Mikołajczyk, minister Karol Popiel, Helena Sikorska (w żałobnym welonie), ppłk. Jerzy Borkowski, gen. Kazimierz Sosnkowski, gen. Józef Haller.

- Dzisiaj w szeregu tych, co umierając w walce o wolność prowadzą nas do nowego żywota, stanął śp. Władysław Sikorski. Imieniem Rzeczpospolitej oddaję cześć jego zasługom dla Ojczyzny - powiedział podczas ceremonii pogrzebowej prezydent RP Władysław Raczkiewicz. 

Głos zabrał też następca Sikorskiego na stanowisku premiera RP, Stanisław Mikołajczyk.

- Spoczywaj w pokoju generale. Niech ci towarzyszy sen o wolności i wielkości Polski, do której, gdy ciebie nie stało, oby Bóg wszechmocny nam ją doprowadzić pozwolił - mówił łamiącym się głosem Mikołajczyk.

Posłuchaj unikatowych nagrań z pogrzebu Władysława Sikorskiego.

bm

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem