Najważniejsze informacji w skrócie:

• 1 stycznia 2026 roku licznik okresu korzystania z preferencyjnych składek został wyzerowany, co otwiera drogę do nowych 36 miesięcy ulgi nawet dla tych, którzy wyczerpali ją w poprzednich latach.
• Aby skorzystać z niższych opłat w bieżącym roku, przedsiębiorcy muszą dopełnić formalności zgłoszeniowych w nieprzekraczalnym terminie do końca stycznia, zmieniając kody ubezpieczenia.
• Uprawnienie do "małego ZUS plus" nadal zależy od limitu przychodów, który nie może przekroczyć 120 tys. zł za rok ubiegły, oraz od formy opodatkowania działalności.

Nowe otwarcie dla płatników składek

Dla tysięcy osób prowadzących działalność gospodarczą w Polsce początek 2026 roku przyniósł istotną zmianę w zasadach naliczania składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z najnowszym komunikatem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mechanizm "małego ZUS plus" uległ  resetowi.

W praktyce oznacza to, że licznik miesięcy, w których przysługuje ulga, startuje od nowa. Każdy przedsiębiorca spełniający ustawowe kryteria zyskał od 1 stycznia 2026 roku nową pulę 36 miesięcy preferencyjnych składek, które może wykorzystać w ciągu nadchodzącego 5-letniego cyklu.

Co istotne, z tego rozwiązania mogą skorzystać nie tylko debiutanci w systemie ulg, ale również weterani biznesu. Do grupy uprawnionych zaliczają się płatnicy, którzy wyczerpali limit ulgi przed 2026 rokiem – na przykład ci, których prawo do niższych składek wygasło w maju czy grudniu 2025 roku. Dotyczy to również osób, które obecnie są w trakcie korzystania z preferencji.

Wyścig z czasem: kluczowe terminy

Przedsiębiorcy, którzy chcą płacić mniej, muszą pilnować kalendarza. Osoby, które w grudniu nie korzystały z "małego ZUS plus", a chcą wejść w ten system od nowego roku, mają czas na zgłoszenie tylko do końca stycznia 2026 roku. Procedura wymaga wyrejestrowania się z ubezpieczeń pod dotychczasowym kodem i ponownego zgłoszenia z kodem właściwym dla ulgi (zazwyczaj zaczynającym się od 0590 lub 0592).

Urzędnicy przewidzieli również sytuację, w której ktoś przez pomyłkę lub niewiedzę zgłosił się w styczniu do "dużego ZUS". Płatnicy, którzy złożyli już dokumenty ze standardowym kodem (np. 05 10), mogą dokonać korekty zgłoszenia do końca miesiąca, o ile spełniają warunki ustawowe. ZUS ostrzega również osoby, które wysłały wniosek o indywidualną interpretację przepisów i wciąż czekają na odpowiedź. Nawet one muszą zmieścić się w ustawowym terminie zgłoszenia do końca stycznia, w przeciwnym razie stracą prawo do ulgi na cały rok 2026.

Wyjątkiem od reguły styczniowej są przedsiębiorcy, którzy wznowią lub rozpoczną działalność po 31 stycznia, albo spełnią warunki w innym miesiącu roku – oni na zgłoszenie mają 7 dni od momentu zaistnienia zmian.

📋 Reset małego ZUS

Mały ZUS Plus: Co musisz zrobić przed 31 stycznia?

💰 1. Sprawdź przychód

Kluczowe kryterium wejścia do ulgi.

Czy Twój przychód za cały 2025 rok nie przekroczył 120 000 PLN?

🗓️ 2. Licz dni

Wymóg stażu prowadzenia firmy.

Czy prowadziłeś działalność gospodarczą przez min. 60 dni w 2025 roku?

🔄 3. Zmień kod (do 31.01)

Formalność, której nie wolno przegapić.

Wyrejestruj się na druku ZUS ZWUA.

Zarejestruj się ponownie (ZUS ZUA/ZZA) z kodem 05 90 lub 05 92.

📝 4. Złóż ZUS DRA cz. II

Ostatni krok, by potwierdzić wysokość składek.

Termin: do 20 lutego

Musisz w nim wykazać przychód i dochód, który posłuży do wyliczenia nowej podstawy.

Kto kwalifikuje się do obniżki?

Reset licznika nie oznacza jednak, że ulga należy się każdemu. Podstawowym kryterium pozostaje próg finansowy – przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy nie może przekroczyć 120 tys. zł. Należy pamiętać, że jeśli firma działała krócej niż rok, limit ten przelicza się proporcjonalnie do liczby dni aktywności. Wymagane jest także prowadzenie działalności przez minimum 60 dni w roku poprzednim.

Z systemu wykluczeni są przedsiębiorcy rozliczający się na karcie podatkowej przy jednoczesnym zwolnieniu z VAT, a także wspólnicy spółek jawnych i innych spółek osobowych. Barierą nie do przejścia jest również wykonywanie usług na rzecz byłego pracodawcy, jeśli zakres obowiązków pokrywa się z tymi wykonywanymi na etacie w bieżącym lub poprzednim roku.

Finansowe skutki decyzji

Wysokość składek w ramach "małego ZUS plus" jest ściśle powiązana z dochodem. Podstawę wymiaru stanowi połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z roku ubiegłego, przy czym kwota ta musi mieścić się w widełkach między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Należy jednak pamiętać, że ulga dotyczy wyłącznie ubezpieczeń społecznych – składka zdrowotna musi być opłacana w pełnej wysokości.

Decydując się na niższe przelewy do ZUS, przedsiębiorca musi mieć świadomość długofalowych konsekwencji. Mniejsza podstawa wymiaru składek przekłada się bezpośrednio na niższe świadczenia w przyszłości, w tym zasiłki chorobowe, macierzyńskie, a finalnie także na wysokość emerytury lub renty. Ostateczne dane o przychodzie i dochodzie za rok ubiegły należy przekazać w deklaracji rozliczeniowej do 20 lutego.

Czytaj także: 

• Życie singla znów podrożało. Winne kosmetyki i espresso
• Honor dzieci warty połowę miesięcznych wydatków. Grudzień ciężkim miesiącem dla rodzin
• Seniorzy słono płacą za wigilijny obiad. Dzień z rodziną wart tyle, co 3 tygodnie samemu

Źródło: ZUS/Michał Tomaszkiewicz