Najważniejsze informacje w skrócie:

• Kluczowym warunkiem otrzymania przelewu jest posiadanie aktywnego prawa do wypłaty świadczenia w dniu 31 marca 2026 r., co dyskwalifikuje "wcześniejszych emerytów" przekraczających limity przychodowe.
• Sędziowie i prokuratorzy przebywający w stanie spoczynku, mimo otrzymywania dożywotniego uposażenia z budżetu państwa, nie są objęci ustawowym katalogiem beneficjentów dodatku socjalnego.
• Medaliści olimpijscy, pobierający specjalne świadczenie pieniężne zwolnione z podatku, nie otrzymają "trzynastki", chyba że wypracowali równolegle prawo do standardowej emerytury z systemu powszechnego.

Pułapka dochodowa dla "młodszych seniorów"

Najliczniejszą grupą, która w 2026 roku obejdzie się smakiem w kwestii dodatkowej gotówki, są osoby pobierające wcześniejsze emerytury lub renty, które nadal są aktywne zawodowo. Polski system ubezpieczeń społecznych rozróżnia samo posiadanie prawa do emerytury od prawa do jej faktycznej wypłaty. Dla osób, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), wypłata świadczenia jest uwarunkowana wysokością osiąganych przychodów z pracy dorywczej.

Czytaj także: Polskie bezpieczniki w umowie UE-Mercosur. Co zyskali rolnicy?

Mechanizm ten działa w oparciu o sztywne progi, które w pierwszym kwartale 2026 roku wyniosą odpowiednio 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia. Krytycznym momentem weryfikacji jest dzień 31 marca. Jeśli w tym konkretnym dniu prawo do wypłaty świadczenia podstawowego jest zawieszone, "trzynastka" przepada bezpowrotnie.

Dzieje się tak w przypadku osób, których przychód brutto przekroczy próg 130% średniej krajowej, co w marcu 2026 roku oznaczać będzie zarobki powyżej ok. 11 403,30 zł. Ustawodawca wychodzi z założenia, że osoby zdolne generować tak wysokie dochody są niezależne finansowo i nie wymagają wsparcia socjalnego.

Sędziowie i prokuratorzy poza systemem

Drugą kategorią wykluczoną z grona beneficjentów są sędziowie oraz prokuratorzy, którzy przeszli w stan spoczynku. Ich sytuacja prawna jest fundamentalnie odmienna od sytuacji typowego emeryta z ZUS czy KRUS. Zgodnie z przepisami ustrojowymi, sędzia kończący karierę nie przechodzi na emeryturę, lecz pozostaje sędzią zwolnionym z obowiązku orzekania, pobierając przy tym uposażenie, a nie świadczenie z funduszu ubezpieczeniowego.

To wyłączenie ma silne uzasadnienie ekonomiczne. Uposażenie w stanie spoczynku jest gwarantowane na poziomie 75% wynagrodzenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku, co zazwyczaj wielokrotnie przewyższa kwoty świadczeń wypłacanych przez ZUS. Ponieważ ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym zawiera zamknięty katalog uprawnionych, a sędziowie w stanie spoczynku nie zostali w nim ujęci, "trzynastka" im nie przysługuje. Wyjątkiem byłaby czysto teoretyczna sytuacja, w której sędzia wybrałby znacznie niższą emeryturę z systemu powszechnego zamiast uposażenia.

💰 Trzynastka a praca

Jak dorabiać na wcześniejszej emeryturze w 2026 r., aby nie stracić dodatkowego świadczenia?

📊 Sprawdź kwoty limitów

W pierwszym kwartale 2026 roku obowiązuje bezpieczny próg 70% przeciętnego wynagrodzenia.

ok. 6 140 zł brutto

Jeśli zarobisz mniej, twoja emerytura jest bezpieczna i wypłacana w całości.

📅 Kontroluj marzec!

O prawie do "trzynastki" decyduje stan twoich miesięcznych dochodów zsumowany 31 marca.

Jeśli planujesz większe zlecenie lub premię, która mogłaby przekroczyć limit, postaraj się przesunąć wypłatę na kwiecień.

Przekroczenie limitu w marcu może skutkować zawieszeniem emerytury i utratą trzynastki.

🚫 Ryzyko zawieszenia

Jeśli Twoje zarobki przekroczą 130% przeciętnego wynagrodzenia:

ok. 11 403 zł brutto

Wtedy świadczenie podstawowe jest zawieszane automatycznie.

Skutek: "Trzynastka" przepada bezpowrotnie.

✅ Wiek ma znaczenie

Pamiętaj, że limity dorabiania dotyczą tylko wcześniejszych emerytów.

Jeśli osiągnąłeś już powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), możesz zarabiać bez ograniczeń.

Wtedy "trzynastkę" otrzymasz zawsze, niezależnie od wysokości pensji.

Olimpijczycy i specyfika nagrody za medal

Trzecią grupą, która nie otrzyma przelewu w kwietniu, są wybitni sportowcy – medaliści Igrzysk Olimpijskich, Paraolimpijskich oraz Igrzysk Głuchych, żyjący wyłącznie z tzw. emerytury olimpijskiej. W świetle prawa nazwa ta jest myląca, ponieważ jest to "świadczenie pieniężne" o charakterze nagrodowym, finansowane bezpośrednio z budżetu państwa, a nie ze składek.

Co istotne, świadczenie to w 2026 roku wyniesie ponad 5100 zł i jest całkowicie zwolnione z podatku dochodowego oraz składek, co czyni je niezwykle atrakcyjnym finansowo. Ministerstwo Sportu stoi na stanowisku, że beneficjenci tego świadczenia nie są "emerytami" w rozumieniu ustawy o trzynastkach.

Wykluczenie dotyczy tylko tych sportowców, którzy nie posiadają innego tytułu do świadczeń. Jeśli olimpijczyk po zakończeniu kariery pracował i nabył prawo do zwykłej emerytury ZUS, "trzynastkę" otrzyma właśnie z tego tytułu (zbieg praw do świadczeń).

Wypłaty w 2026 roku. Kwoty i terminy

Dla pozostałych seniorów, którzy nie znajdują się w grupach wykluczonych, rok 2026 przyniesie waloryzację świadczeń. Prognozowany wskaźnik na poziomie 4,88% sprawi, że kwota minimalnej emerytury – a tym samym wysokość "trzynastki" – wzrośnie do poziomu 1970,60 zł brutto.

Realna wartość przelewu, który trafi na konta seniorów, będzie jednak niższa. Świadczenie to jest obciążone obowiązkową składką zdrowotną (9%), której nie można odliczyć od podatku. W efekcie, po potrąceniach, wypłata netto wyniesie maksymalnie około 1793,25 zł. Środki te trafią do uprawnionych w kwietniu, zgodnie ze standardowym harmonogramem wypłat emerytur i rent. Warto pamiętać, że wypłata następuje z urzędu i nie wymaga składania żadnych wniosków.

Czytaj także: 

• Kawa podniosła singlom ciśnienie w portfelach. W listopadzie powrót do podwyżek
• Utrzymanie rodziny coraz droższe. Mięso, kawa i herbata uderzyły efektem skali
• Emeryci uratowani przez ziemniaki. Listopad dał chwilę finansowego oddechu

Źródło: ZUS/Michał Tomaszkiewicz