Sztuczna inteligencja zabierze nam etaty? Przedsiębiorcy przetestowali AI
W audycji Kapitał i Praca w sobotę 14 marca tematem była rosnąca zadyszka na polskim rynku pracy, wyzwania związane z dwucyfrowym bezrobociem wśród młodych oraz wpływ sztucznej inteligencji na zatrudnienie. Gośćmi Anny Grabowskiej byli Katarzyna Lorenc, ekspertka Business Center Club (BCC), oraz dr Michał Polakowski, ekspert Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ).
2026-03-16, 11:08
Posłuchaj
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Bezrobocie młodych: Eksperci z niepokojem odnotowują rosnące, dwucyfrowe bezrobocie wśród osób młodych; dr Polakowski ostrzega przed długotrwałymi "bliznami" na karierze, z kolei Katarzyna Lorenc zauważa zjawisko wydłużającej się fazy tzw. przed dorosłością.
- Zagrożenie dla Funduszu Pracy: Przedstawiciel OPZZ alarmuje o drastycznym obcięciu planowanych wydatków na aktywne formy zatrudnienia o blisko 1,5 mld zł w 2026 roku, co może zablokować urzędom pracy możliwość wspierania najbardziej potrzebujących.
- Wyzwania technologiczne i legislacyjne: Mimo obaw o masowe zwolnienia, eksperci BCC wskazują, że sztuczna inteligencja nie zastąpi całkowicie ludzi – najefektywniejszy okazuje się model "człowiek plus maszyna". Pracodawcy apelują jednak o przewidywalność prawa (m.in. w kontekście PIP i KSeF), by móc swobodnie inwestować w te technologie.
Dr Michał Polakowski: Brak składek i bezrobocie tworzą "blizny" na karierze młodych
Dr Michał Polakowski zwrócił uwagę na bardzo niepokojący trend rosnącego bezrobocia w najmłodszych grupach wiekowych. Wskazał, że wchodzenie na rynek pracy w warunkach kryzysu lub poprzez tzw. umowy śmieciowe (np. umowy zlecenia do 26. roku życia bez odprowadzania składek) ma katastrofalne skutki w długim terminie.
- W literaturze naukowej mówi się o tym, że te wczesne, negatywne doświadczenia mogą tworzyć głębokie rany na karierze zawodowej młodych osób. Jeśli jesteśmy długo bezrobotni albo podejmujemy pracę poniżej swoich kwalifikacji, te charakterystyki mogą ciągnąć się za nami przez całe życie – ostrzegł ekspert OPZZ.
Odnosząc się do młodych pracowników omijających system ubezpieczeń społecznych, Polakowski przypomniał fundamenty polityki emerytalnej.
- To niezwykle ważne, by praca miała wysoką jakość, co rozumiem również poprzez odpowiednie oskładkowanie. Nasz system emerytalny bezwzględnie bierze pod uwagę zgromadzony kapitał, a procent składany i coroczna waloryzacja działają w nim bardzo silnie – doprecyzował.
Ekspert OPZZ wyraził również ogromne zaniepokojenie polityką państwa w zakresie rynku pracy, zwracając uwagę na drastyczne cięcia w finansowaniu.
- Wydatki z Funduszu Pracy na aktywne formy zatrudnienia w 2026 roku są wyjątkowo niskie – to o półtora miliarda złotych mniej w porównaniu do lat ubiegłych. Obcinanie funduszy akurat na ten komponent jest czymś zupełnie niezrozumiałym. Bez odpowiednich środków urzędy pracy nie będą w stanie wspierać osób oddalonych od rynku ani pomagać w zdobywaniu kompetencji cyfrowych – skrytykował Polakowski.
🤖 Centaur czy Cyborg?
Jak naprawdę działa model „Człowiek + Maszyna”. Zamiast zastępować ludzi, mądre firmy budują modele hybrydowe.
🏇 Model Centaura
Podział obowiązków: Człowiek i AI pracują ramię w ramię, ale wykonują zupełnie inne zadania.
Maszyna: Wykonuje żmudną analizę gigantycznych baz danych (np. dokumentacji KSeF).
Człowiek: Podejmuje ostateczne decyzje strategiczne, dba o relacje z klientem i wnosi inteligencję emocjonalną.
Model ten dominuje w finansach, prawie i medycynie.
🦾 Model Cyborga
Potęgowanie umiejętności: Pracownik używa AI w czasie rzeczywistym, by rozszerzyć swoje możliwości poznawcze.
Współpraca: Granica między pracą człowieka a AI zaciera się (np. programista piszący kod wspólnie z asystentem AI w tym samym oknie edytora).
Iteracja: Człowiek stale koryguje i kieruje strumieniem kreatywnym generowanym przez maszynę.
Model ten dominuje w IT, designie i copywritingu.
AI często „halucynuje” – z ogromną pewnością siebie wymyśla fakty i dane. Dlatego w obu modelach nadzór doświadczonego pracownika stał się dziś cenniejszy niż kiedykolwiek wcześniej.
AI to potężny silnik, ale to człowiek pozostaje kierownicą i hamulcem bezpieczeństwa.
Katarzyna Lorenc (BCC): Gospodarka potrzebuje stabilności, a AI nie zastąpi człowieka
Katarzyna Lorenc z Business Center Club oceniła, że duża część obserwowanego bezrobocia ma charakter strukturalny – wynika z niedopasowania kompetencji do nowych technologii. Odniosła się również do zachowania najmłodszych na rynku pracy, zauważając w nim pewne pozytywne aspekty ewolucji społecznej.
- Z jednej strony młodzi ludzie bez pracy częściej się radykalizują, co jest zjawiskiem groźnym. Z drugiej jednak, w związku z wydłużaniem się ludzkiego życia, obserwujemy narodziny nowej fazy zwanej "przed dorosłością". To czas na eksperymentowanie, podróżowanie i poszukiwanie siebie. Być może w przyszłości zaowocuje to mniejszymi wskaźnikami wypalenia zawodowego – analizowała ekspertka.
Z perspektywy pracodawców, kluczowym wyzwaniem pozostają dynamicznie rosnące koszty prowadzenia działalności oraz brak przewidywalności prawa (jak w przypadku głośnego sporu wokół kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy). Przedstawicielka BCC przestrzegła przed nadmierną presją płacową.
- Trzymamy się jednej żelaznej zasady – niezwykle niezdrowe dla gospodarki jest zjawisko, w którym wynagrodzenia rosną szybciej niż efektywność pracy. Skutkiem tego są bolesne restrukturyzacje i zwolnienia. Wykończyliśmy naszą zdolność konkurencyjną opartą na taniej pracy. Jesteśmy w przełomowym momencie, w którym musimy inwestować w nowe technologie, aby utrzymać pozycję na europejskim rynku – dodała Lorenc.
Pytana o obawy przed falą zwolnień wywołaną przez sztuczną inteligencję, ekspertka uspokoiła nastroje, powołując się na doświadczenia własnej firmy.
- Oczywiście, gdy sztuczna inteligencja po raz pierwszy zagościła w naszych firmach, mieliśmy wizję bezproblemowego pracownika, który nie choruje i nie narzeka na brak przerw. Dzisiaj jesteśmy już jednak absolutnie przekonani, że najlepsze i najbardziej optymalne efekty osiągamy wyłącznie w modelu: człowiek plus maszyna. Tego procesu nie da się już odwrócić – podsumowała Katarzyna Lorenc.
- Styczniowe zamieszanie w portfelu singla. Podwyżka minimalnej minimalnie za mała
- 2000 zł pękło. Rodziny wygrały bitwę z cenami, ale przegrały wojnę
- Święta, święta i nie po świętach. Ceny w styczniu łaskawsze dla emerytów
Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Anna Grabowska
Opracowanie: Michał Tomaszkiewicz