X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Pierwszy biograf języka polskiego. 250. rocznica urodzin Samuela Lindego

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2021 05:55
"Słownik Języka Polskiego" Samuela Lindego był pierwszym nowoczesnym wydawnictwem tego typu. Cały materiał źródłowy zaczerpnięto z polskich druków z XVI-XVIII wieku. Przy każdym wyrazie w słowniku umieszczone są liczne cytaty dokumentujące sposób używania i znaczenie danego wyrazu.
Samuel Bogumił Linde - leksykograf, językoznawca i bibliotekarz. Reprodukcja z książki
Samuel Bogumił Linde - leksykograf, językoznawca i bibliotekarz. Reprodukcja z książkiFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

250 lat temu, 24 kwietnia 1771 roku, urodził się Samuel Linde, językoznawca i pedagog, twórca "Słownika Języka Polskiego".

Posłuchaj
06:20 samuel bogumił linde - twórca słownika języka polskiego___2170_02_iv_tr_0-0_1080036426e4f87f[00].mp3 Samuel Linde - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków". (PR, 4.07.2002) 

Syn zniemczonego Szweda, który osiadł w Toruniu i pracował tam jako rzemieślnik. Kontakty z polskimi emigrantami politycznymi otworzyły przed Lindem drogi kariery i na trwałe związały go z Polską. – To właśnie wtedy, pod wpływem owych kontaktów, zrodziła się u niego myśl pracy nad słownikiem języka polskiego – mówił na antenie Polskiego Radia prof. Andrzej Notkowski.

Wypadki polityczne tę pracę odwlekły. Po upadku powstania kościuszkowskiego Linde znalazł się w Wiedniu, gdzie pracował jako prywatny bibliotekarz u Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, twórcy słynnej fundacji - Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

W stolicy Austrii Samuel Linde nawiązał kontakty z uczonymi interesującymi się zagadnieniami z zakresu językoznawstwa, literatury i historii. Z dużym trudem gromadził fundusze na wydanie swego dzieła. Próbował zainteresować sprawą przedstawicieli polskiej arystokracji w Wiedniu i bezskutecznie starał się uzyskać pieniądze z warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

W Warszawie przebywał od 1803 roku. Pracował jako dyrektor liceum założonego przez zaborcze władze pruskie. Placówkę rozwinął w promieniującą na całe miasto i stojącą na wysokim poziomie szkołę średnią.

W 1807 roku wreszcie udało mu się wydać swoje monumentalne dzieło. "Słownik Języka Polskiego" liczył sześć tomów. Ostatni ukazał się w 1815 roku.

- To dzieło imponujące. Świadectwo pracowitości i metodyczności jego autora. Stanowiło bardzo poważne i trwałe osiągnięcie naukowe – mówił historyk, prof. Andrzej Notkowski.

Dzieło Lindego stało się swoistym wzorem dla podobnych prac w innych językach słowiańskich, które podejmowali uczeni tej części Europy.

Posłuchaj audycji z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

mjm

Czytaj także

Samuel Maciejowski – biskup-mecenas

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2015 06:00
- Nasz język polski jeszcze w połowie XVI wieku był Kopciuszkiem, był ubogą sierotą, którą na Wawel wprowadził i ukoronował biskup Maciejowski. Niechże mu za to będzie chwała na wieki – mówił na antenie Radia Wolna Europa Zygmunt Nowakowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Seweryn Pollak - tłumacz "Doktora Żywago"

Ostatnia aktualizacja: 10.01.2021 05:40
Był jednym z najlepszych tłumaczy literackich. W zachowanym w Archiwum Polskiego Radia wywiadzie z 1958 roku wyjaśniał, dlaczego swoje życie związał z literaturą rosyjską i dlaczego Borys Pasternak jest jego ukochanym pisarzem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Baudouin de Courtenay. Człowiek, który naraził się wszystkim

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2021 05:55
Przywoływany jest w podręcznikach historii tylko jako kandydat mniejszości narodowych na pierwszego prezydenta RP. Tymczasem ten Polak o obcobrzmiącym nazwisku był jednym z najlepszych lingwistów świata. Był też nietuzinkowym wolnomyślicielem, co przysporzyło mu wielu wrogów. 13 marca przypada 176. rocznica jego urodzin.
rozwiń zwiń