X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Hejnał mariacki - najstarsza na świecie cykliczna audycja radiowa

Ostatnia aktualizacja: 16.04.2019 06:01
- Jest to jakaś niesłychanie urocza melodia. Powtarzający się motyw z tym nagłym urwaniem ma w sobie coś, co w jakiejś mierze symbolizuje całą Polskę - mówił architekt prof. Wiktor Zin.
Audio
  • Historia hejnału mariackiego oraz legenda z nim związana. O swojej pracy opowiada hejnalista Sylwester Łukaszewicz
  • Reportaż z krakowskiej Wieży Mariackiej o hejnale, sposobach jego nadawania, pracy trębacza i akustyce wieży. (PR, 25.05.1972)
Trębacz Zygmunt Rozum gra hejnał mariacki podczas uroczystości Święta Hejnału Mariackiego (Kraków, 3.07.2006). foto: PAPJacek Bednarczyk
Trębacz Zygmunt Rozum gra hejnał mariacki podczas uroczystości Święta Hejnału Mariackiego (Kraków, 3.07.2006). foto: PAP/Jacek Bednarczyk

16 kwietnia 1927 Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało w południe hejnał mariacki z Krakowa.

- To jest najstarsza cykliczna radiowa audycja na świecie, od 1927 roku z przerwą tylko na czas okupacji – mówił z Krakowa dziennikarz Witold Ślusarski. Aż do II wojny światowej hejnał był nadawany dwa razy na dobę.

Nieznane pochodzenie

O początkach hejnału z wieży mariackiej w Krakowie nie wiemy nic. Na zasadnicze pytania: kto, gdzie, kiedy? - nie umiemy odpowiedzieć. Nie wiemy, kto skomponował melodię hejnału, gdzie się to stało, w którym roku, a nawet w którym wieku.

Możemy się tylko domyślać, że jego kompozytor był mieszkańcem Krakowa. Jeśli chodzi o czas powstania to wiadomo tyle, że melodia hejnału jest bardzo stara, jeszcze średniowieczna, grano ją w Krakowie niemal od zawsze.

- Istnieje dokument na podstawie, którego możemy już na pewno powiedzieć, że hejnał rozlegał się z wieży mariackiej na sto lat przed odkryciem Ameryki – mówił Marek Celt, dziennikarz Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

Strażnik na wieży

W rachunkach miasta Krakowa z 1392 roku znaleźć można wydatek ośmiu groszy tygodniowo na strażnika na wieży mariackiej z dodatkiem pół grosza na trębaczy. Wieża mariacka oznacza tu wyższą z dwóch wież kościoła Najświętszej Maryi Panny, tę uwieńczoną koroną. Określano ją w aktach miejskich jako turris excubiarum - wieżę straży, budzielną lub jeszcze krócej hejnalicę.

Słowo hejnał pochodzi z języka węgierskiego i oznacza świt, jutrzenkę, pobudkę.
Dawniej zadaniem strażników było granie hejnału o świcie i drugi raz o zmroku dla wskazania pachołkom grodzkim pory otwarcia i zamknięcia bram miasta. Oprócz tego strażnik trąbił na alarm w wypadku pożaru oraz w czasie wojny, gdy nieprzyjaciel podchodził pod mury Krakowa. Dopiero w późniejszych czasach nastał zwyczaj grania hejnału co godzinę na cztery strony świata.

Urwane zakończenie

Z hejnałem wiąże się legenda. Podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku, kiedy wojska Batu-chana podeszły cichcem pod Kraków, czujny trębacz zaalarmował hejnałem załogę. Miasto zdołało obronić się przed najazdem, ale dzielny strażnik w chwili gdy grał hejnał, został trafiony strzałą tatarską i nie dokończył melodii. Od tamtej pory, na pamiątkę tego wydarzenia hejnał urywa się nieoczekiwanie.

Hejnał w Polskim Radiu

- Od roku 1927 roku młodziutkie, liczące zaledwie 2 lata Polskie Radio podjęło codzienne transmitowanie hejnału w samo południe wprost z wieży kościoła Mariackiego w Krakowie. Od tego czasu rozbrzmiewa on już na całą Polskę i poza jej granice – mówił dziennikarz Marek Celt.

- Pracuję już 12 lat, a jednak nadal zdarza się, że mam tremę. Człowiek zdaje sobie sprawę z tej odpowiedzialności, ponieważ hejnał jest transmitowany na całą Polskę i nawet za granicę. To jest instrument dęty i różne się zdarzają wypadki, nieraz można się pomylić, w każdym okienku jest inna akustyka – opowiadał hejnalista Sylwester Łukaszewicz.

mk

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Kraków Polskie Radio

Czytaj także

Wisła-Cracovia - pierwsza transmisja meczu w dziejach Polskiego Radia

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2018 08:45
22 września 1929 Radio Kraków przeprowadziło pierwszą w kraju transmisję meczu piłkarskiego.
rozwiń zwiń