X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Stanisław Lem - pisarz, naukowiec, filozof

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2020 05:55
- Był to typ i człowieka i pisarza, u którego intelekt przeważał - charakteryzował Lema publicysta i tłumacz, Lech Jęczmyk. - Nic dziwnego, że literatura popularnonaukowa szczególnie mu odpowiadała.
Audio
  • Znaczenie wyobraźni pisarza przy jego realizmie człowieka - co przeważa - wyobraźnia czy intelekt? Na pytanie odpowiadają: Stanisław Lem i przyjaciele pisarza – publicysta i tłumacz Lech Jęczmyk i dziennikarz Maciej Iłowiecki, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 21.02.1975)
  • Lem dla mas czy elity? Mówią sam Stanisław Lem oraz krytycy literaccy: Zygmunt Kałużyński i Małgorzata Szpakowska, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 24.02.1975)
  • O warsztacie pisarskim Stanisława Lema mówią: sam pisarz, historyk literatury prof. Jan Błoński i pisarz Jan Józef Szczepański, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 12.02.1975)
  • Poczucie humoru Lema – mówi krytyk literacki Zygmunt Kałużyński, pisarz Jan Józef Szczepański oraz krytyk literacki Małgorzata Szpakowska, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 19.02.1975)
Stanisław Lem w roku 1966, zdjęcie udostępnione przez Wojciecha Zemka, sekretarza autora
Stanisław Lem w roku 1966, zdjęcie udostępnione przez Wojciecha Zemka, sekretarza autoraFoto: Wikipedia/domena publiczna

14 lat temu, 27 marca 2006 roku zmarł Stanisław Lem, polski pisarz, eseista, filozof i futurolog.

Urodził się we Lwowie w 1921 roku. Maturę zdał latem 1939 roku. Zafascynowany literaturą fantastycznonaukową marzył, by podjąć studia na Politechnice Lwowskiej. Musiał jednak zadowolić się medycyną, gdyż nie dostał się na politechnikę. Okupacja przerwała naukę - na medycynę powrócił po 1944 roku już w Krakowie. Ostatecznie jednak udział w operacjach zniechęcił go do zawodu i rzucił studia, które wybrał pod wpływem ojca - lekarza.

Dorastanie do fantastyki

Kariera literacka Stanisława Lema zaczęła się od współpracy z czasopismami ("Kuźnica", "Tygodnik Powszechny", "Nowy Świat Przygód"). Kamieniem milowym w jego karierze pisarskiej byli z pewnością "Astronauci" - jego pierwsza powieść fantastyczna. Od tej pory Lem całkowicie poświęcił się temu gatunkowi.

- Uważam, że niekontrolowana produkcja, zbyt obfita jest groźna - po prostu graniczy z grafomanią - podkreślał Stanisław Lem w audycji z 1975 roku. - Cała sztuka w tym, żeby odsiewać i w skrupulatny sposób odfiltrowywać wszystko to, co się przyjmuje ze świata.

Sztuka nie dla każdego

- Są różne definicje fantastyki naukowej – komentował Lech Jęczmyk. - Jedna z nich mówi, że jest to sztuka zdyscyplinowanej wyobraźni, wyobraźni nie biegnącej torem swobodnych skojarzeń, a przestrzegającej pewnych reguł, biegnących wzdłuż narzuconych przez intelekt linii.

Rok 1961 w twórczości pisarza był znaczący. Ukazały się wówczas dwa jego sztandarowe dzieła: "Powrót z gwiazd" i "Solaris". Ta druga powieść uchodzi za najwybitniejszą w dorobku Lema. Treść utworu skupia się na motywie kontaktu z inną inteligentną formą życia. Jednocześnie jest to opowieść o bezsilności nauki i człowieka ogarniętego lękiem, nie mogącego zrozumieć Wszechświata.

"Solaris" zostało przetłumaczona na wiele języków i przyniosło Stanisławowi Lemowi międzynarodową sławę. Jego opis Obcego należy do klasyki gatunku sience-fiction. "Solaris" doczekało się także kilku adaptacji filmowych.

Warsztat pisarza

- Samo pisanie jest dla mnie procederem nudnym, męczącym i na ogół jest tak, że kiedy piszę, marzę o tym, żebym mógł robić coś innego - podkreślał Stanisław Lem. - Wiem z doświadczenia, że inaczej się nie da - trzeba się zmuszać, być dla siebie bezwzględnym, surowym.

Kiedy pisarz zyskał już miano światowej sławy klasyka literatury fantastycznonaukowej, postanowił wrócić do rozważań filozoficznych. Lem stawiał wysokie wymagania swoim czytelnikom, a jakie samemu sobie?

- Przekonałem się jakich wymagań sobie stawiać nie mogę - zdradzał. - Nie wolno mi narzucać sobie jakiegoś tematu. Muszę iść na postronku tego, co mi do głowy przychodzi. W pewnym sensie muszę być niewolnikiem niespodziewanych podszeptów.

- Kiedy wchodzę w fazę pisania konkretnego, to piszę wielokrotnie, odrzucam bruliony za brulionami i za każdym razem zaczynam od nowa, nigdy nie kreśląc - tłumaczył Lem w audycji Walentyny Toczuńskiej. - Jeśli rzecz nie napisze się dobrze od razu, od początku do końca, a nigdy się nie napisze, to muszę zaczynać jeszcze raz i jeszcze raz, marnując nieprawdopodobne ilości papieru.

Posłuchaj audycji z udziałem Stanisława Lema, posłuchaj co mówił o swojej pracy twórczej. 

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Janusz Zajdel - ojciec polskiej fantastyki socjologicznej

Ostatnia aktualizacja: 19.07.2020 05:50
- Zajdel, który wyszedł od trzeźwej analizy naukowca i obserwacji mechanizmów społeczeństwa socjalistycznego, budował scenariusze alternatywne i bardzo wnikliwie się im przyglądał. Okazało się, że odkrył prawidłowości, które działają także w innych systemach - mówił o autorze "Limes inferior" publicysta i pisarz Piotr Gociek na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Fałszywe papiery i medycyna. Życie Lema w wojennym Lwowie

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2017 19:15
- Lem zawsze marzył o studiach na Politechnice Lwowskiej, ale ze względu na swoje burżuazyjne pochodzenie jedyne, na co mógł się dostać, to uczelnia medyczna –powiedział w Dwójce Wojciech Orliński, autor biografii "Lem. Życie nie z tej ziemi".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ewa Lipska o Stanisławie Lemie: byłam prawie jak ktoś z rodziny

Ostatnia aktualizacja: 07.09.2018 19:04
- Przychodziłam na Kliny bardzo czesto. Najczęściej była to pora obiadowa, gdzie były pyszne, domowe obiady. Rzeczywiście w którymś momencie miałam takie poczucie, że jestem blisko z tą rodziną, a nawet z psami - mówiła w Dwójce poetka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przekładaniec z Lema i Wajdy

Ostatnia aktualizacja: 17.03.2020 05:40
52 lata temu, 17 marca 1968 roku odbyła się premiera telewizyjnego filmu Andrzeja Wajdy "Przekładaniec", na podstawie opowiadania Stanisława Lema.
rozwiń zwiń