X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Stanisław Lem - pisarz, naukowiec, filozof

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2019 08:00
- Był to typ i człowieka, i pisarza, u którego intelekt przeważał - charakteryzował Lema publicysta i tłumacz, Lech Jęczmyk. - Nic dziwnego, że literatura popularnonaukowa szczególnie mu odpowiadała.
Audio
  • Znaczenie wyobraźni pisarza przy jego realizmie człowieka - co przeważa - wyobraźnia czy intelekt? Na pytanie odpowiadają: Stanisław Lem i przyjaciele pisarza – publicysta i tłumacz Lech Jęczmyk i dziennikarz Maciej Iłowiecki, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 21.02.1975)
  • Lem dla mas czy elity? Mówią sam Stanisław Lem oraz krytycy literaccy: Zygmunt Kałużyński i Małgorzata Szpakowska, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 24.02.1975)
  • O warsztacie pisarskim Stanisława Lema mówią: sam pisarz, historyk literatury prof. Jan Błoński i pisarz Jan Józef Szczepański, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 12.02.1975)
  • Poczucie humoru Lema – mówi krytyk literacki Zygmunt Kałużyński, pisarz Jan Józef Szczepański oraz krytyk literacki Małgorzata Szpakowska, aud. Walentyny Toczyskiej "Pisarz miesiąca". (PR, 19.02.1975)
Stanisław Lem w roku 1966, zdjęcie udostępnione przez Wojciecha Zemka, sekretarza autora
Stanisław Lem w roku 1966, zdjęcie udostępnione przez Wojciecha Zemka, sekretarza autoraFoto: Wikipedia/domena publiczna

27 marca 2006 roku zmarł Stanisław Lem, polski pisarz, eseista, filozof i futurolog.

Maturę zdał latem 1939 roku. Zafascynowany literaturą fantastycznonaukową marzył, by podjąć studia na Politechnice Lwowskiej. Musiał jednak zadowolić się medycyną, gdyż nie dostał się na politechnikę. Okupacja przerwała naukę - na medycynę powrócił po 1944 roku już w Krakowie. Ostatecznie jednak udział w operacjach zniechęcił go do zawodu i rzucił studia, które wybrał pod wpływem ojca - lekarza.

Dorastanie do fantastyki

Kariera literacka Stanisława Lema zaczęła się od współpracy z czasopismami ("Kuźnica", "Tygodnik Powszechny", "Nowy Świat Przygód"). Kamieniem milowym w jego karierze pisarskiej byli z pewnością "Astronauci" - jego pierwsza powieść fantastyczna. Od tej pory Lem całkowicie poświęcił się temu gatunkowi.

- Uważam, że niekontrolowana produkcja, zbyt obfita jest groźna - po prostu graniczy z grafomanią - podkreślał Stanisław Lem w audycji z 1975 roku. - Cała sztuka w tym, żeby odsiewać i w skrupulatny sposób odfiltrowywać wszystko to, co się przyjmuje ze świata.

Sztuka nie dla każdego

- Są różne definicje fantastyki naukowej – komentował Lech Jęczmyk. - Jedna z nich mówi, że jest to sztuka zdyscyplinowanej wyobraźni, wyobraźni nie biegnącej torem swobodnych skojarzeń, a przestrzegającej pewnych reguł, biegnących wzdłuż narzuconych przez intelekt linii.

Rok 1961 w twórczości pisarza był znaczący. Ukazały się wówczas dwa jego sztandarowe dzieła: "Powrót z gwiazd" i "Solaris". Ta druga powieść uchodzi za najwybitniejszą w dorobku Lema. Treść utworu skupia się na motywie kontaktu z inną inteligentną formą życia. Jednocześnie jest to opowieść o bezsilności nauki i człowieka ogarniętego lękiem, nie mogącego zrozumieć Wszechświata.

"Solaris" zostało przetłumaczona na wiele języków i przyniosło Stanisławowi Lemowi międzynarodową sławę. Jego opis Obcego należy do klasyki gatunku sience-fiction. "Solaris" doczekało się także kilku adaptacji filmowych.

Warsztat pisarza

- Samo pisanie jest dla mnie procederem nudnym, męczącym i na ogół jest tak, że kiedy piszę, marzę o tym, żebym mógł robić coś innego - podkreślał Stanisław Lem. - Wiem z doświadczenia, że inaczej się nie da - trzeba się zmuszać, być dla siebie bezwzględnym, surowym.

Kiedy pisarz zyskał już miano światowej sławy klasyka literatury fantastycznonaukowej, postanowił wrócić do rozważań filozoficznych. Lem stawiał wysokie wymagania swoim czytelnikom, a jakie samemu sobie?

- Przekonałem się jakich wymagań sobie stawiać nie mogę - zdradzał. - Nie wolno mi narzucać sobie jakiegoś tematu. Muszę iść na postronku tego, co mi do głowy przychodzi. W pewnym sensie muszę być niewolnikiem niespodziewanych podszeptów.

- Kiedy wchodzę w fazę pisania konkretnego, to piszę wielokrotnie, odrzucam bruliony za brulionami i za każdym razem zaczynam od nowa, nigdy nie kreśląc - tłumaczył Lem w audycji Walentyny Toczuńskiej. - Jeśli rzecz nie napisze się dobrze od razu, od początku do końca, a nigdy się nie napisze, to muszę zaczynać jeszcze raz i jeszcze raz, marnując nieprawdopodobne ilości papieru.

Posłuchaj audycji z udziałem Stanisława Lema, posłuchaj co mówił o swojej pracy twórczej. 

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jarosław Iwaszkiewicz - długie i barwne życie poety i prozaika

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2019 06:00
- To jest człowiek, który właściwie nawet długie opowiadania całkowicie miał w głowie i sam proces pisania to już tylko wewnętrzne dyktando. Pierwszy brulion jest zarazem ostatnim - mówił o metodzie pracy Iwaszkiewicza poeta Roman Kołoniecki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Juliusz Verne - kapitan Nemo miał być Polakiem

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2019 06:00
"W 80 dni dookoła świata", "Podróż do wnętrza Ziemi" czy "20 000 mil podmorskiej żeglugi" to tytuły, które przeszły do kanonu literatury światowej. W pierwotnych zamierzeniach pisarza główny bohater tej ostatniej miał mieć nadwiślański rodowód.
rozwiń zwiń